Pandemi sonrası derinleşen ekonomik kriz ve artan enflasyon, gıdaya erişimde yeni bir kırılma yarattı.
Broken Plate Report 2025 verilerine göre, sağlıklı bir diyet artık birçok hane için ulaşılması güç bir hedef haline geldi.
Sağlıklı beslenmenin maliyeti
İngiltere'deki gıda fiyatları baz alınarak hazırlanan raporun öne çıkan bulgusu; sağlıklı beslenmenin maliyetinin sağlıksız alternatiflere kıyasla 2 kat daha fazla olması. Türkiye'de ise bu oran 2 katı da aşıyor.
Broken Plate Report 2025 verileri, sağlıklı beslenmenin artık ekonomik bir tercih değil, gelir düzeyine bağlı bir ayrıcalık haline geldiğini gösteriyor.
SAĞLIKLI GIDA SEÇİMİ PAHALI
Rapordaki en çarpıcı bulgu, sağlıklı ve sağlıksız gıdalar arasındaki fiyat uçurumu. Buna göre; sağlıklı gıdalar, kalori başına sağlıksız ürünlerden 2 kat daha pahalı Üstelik son iki yılda sağlıklı ürünlerin fiyat artışı, sağlıksız ürünlere göre iki kat daha hızlı.
UCUZ VE SAĞLIKSIZ GIDA TÜKETİMİ ARTTI
Bu tablo, tüketiciyi doğrudan daha ucuz ama besin değeri düşük ürünlere yönlendiriyor. Öte yandan sadece sağlıklı değil, sürdürülebilir gıdalar da erişim sorunu yaşıyor.
Ancak en kritik veri, gelir-gıda ilişkisini ortaya koyuyor. Rapora göre, En yoksul %20’lik kesim, sağlıklı beslenmek için gelirinin %45’ini gıdaya harcamak zorunda. Çocuklu hanelerde bu oran %70’e kadar çıkıyor.
Bu oranlar, sağlıklı beslenmenin pratikte mümkün olmadığını ortaya koyuyor.
MEYVE SEBZE REKLAMI NİYE YOK
Raporda yer alan “gıda ortamı” grafiği ise sorunun sadece fiyatla sınırlı olmadığını gösteriyor. Süpermarket promosyonlarının %37’si sağlıksız ürünlere ait. Reklam harcamalarının %36’sı abur cubur ve şekerli içeceklere giderken, meyve-sebze için bu oran yalnızca %2’de kalıyor.
Yani sistem, tüketiciyi hem fiyat hem de pazarlama yoluyla sağlıksız tercihlere itiyor.
Sonuç olarak ortaya çıkan tablo net; sağlıklı beslenmek isteyen daha fazla ödüyor, ödeyemeyen ise sağlıksız beslenmek zorunda kalıyor.
Rapora göre bu durum yalnızca bireysel bir sorun değil; aynı zamanda kamu sağlığı, iklim ve ekonomik sürdürülebilirlik açısından da ciddi riskler barındırıyor.
