Tarım ve Orman Bakanlığı’nın hazırladığı değişiklik taslağına göre rezene ürünlerinde yeni etiket uyarısı dönemi başlayacak.
Mevcut Baharat Tebliği’nde rezene, Foeniculum vulgare türüne giren bitkilerin tekniğine uygun kurutulmuş meyveleri olarak tanımlanıyor. Taslakla birlikte bu ürünlerin ambalajında “4 yaş altı çocuklar tarafından kullanılmamalıdır” ibaresinin yer alması zorunlu hale getirilecek.
Bebeklere rezene çayı neden veriliyor?
Rezene çayı, özellikle bebeklerde gaz sancısı, kolik, şişkinlik ve sindirim rahatlatıcı etkiler iddiasıyla yaygın şekilde pazarlanıyor. Piyasada “1. haftadan itibaren” veya “bebekler için” gibi ifadelerle satılan ürünler de bulunuyor.
Ancak Avrupa’daki bilimsel değerlendirmeler, rezene meyvesinde doğal olarak bulunan estragol adlı bileşik nedeniyle bebek ve küçük çocuklarda daha temkinli yaklaşılması gerektiğini gösteriyor.
Rezene çayındaki risk ne?
Tartışmanın merkezinde rezene bitkisinde doğal olarak bulunan estragol yer alıyor. Avrupa İlaç Ajansı’nın bitkisel ürünler komitesi, estragolü doğal olarak oluşan genotoksik ve kanserojen potansiyeli bulunan bir bileşik olarak değerlendiriyor.
Bu, her rezene çayı tüketiminin doğrudan kanser yapacağı anlamına gelmiyor. Ancak bebekler ve küçük çocuklar gibi hassas gruplarda güvenli kullanım sınırının net olmaması, “önlem ilkesi”ni öne çıkarıyor.
Neden 4 yaş sınırı?
Bazı bilimsel kaynaklarda rezene meyvesi infüzyonlarının 4 yaş altı çocuklarda önerilmezken, hamile ve emziren kadınlarda da rezene çayı tüketirken temkinli olunması gerektiği belirtiliyor.
Mesela İsviçre ilaç otoritesi Swissmedic 2 yıl önce, 4 yaş altı çocuklarda rezene çayının yalnızca sağlık profesyoneli önerisiyle kullanılmasını tavsiye etti.
Bilimsel çalışmalarda rezene çaylarındaki estragol miktarının üründen ürüne ciddi farklılık gösterebildiği, demleme süresi, su sıcaklığı ve kullanılan bitki formunun alınan miktarı değiştirdiği belirtiliyor.
Bebeklerde neden daha hassas?
Bebeklerde vücut ağırlığı düşük olduğu için aynı miktardaki bitkisel bileşik kilogram başına daha yüksek maruziyet anlamına geliyor.
Ayrıca bebeklerde karaciğer metabolizması ve detoksifikasyon kapasitesi yetişkinlerle aynı düzeyde değil.
Bu nedenle tıbbi otoriteler, özellikle ilk aylarda bebeklere doktor önerisi olmadan bitki çayı verilmemesi gerektiğini vurguluyor.
Baharat tebliğinde başka neler değişiyor?
Taslak yalnızca rezene ile sınırlı değil. Bakanlığın özetine göre kekikte yabancı madde limiti yüzde 2’den yüzde 1’e, sap ve dal parçaları limiti yüzde 10’dan yüzde 5’e düşürülüyor.
Nanede yabancı madde limiti yüzde 0,1’den yüzde 1’e revize ediliyor. Hindistan cevizinde ise uçucu olmayan eter ekstrakt alt limiti yüzde 65’ten yüzde 60’a çekiliyor.
BEBEKLERE YÖNELİK REZENE ÇAYLARI YASAKLANACAK MI?
Yeni düzenleme yürürlüğe girerse, rezene ambalajlarında 4 yaş altı çocuklara yönelik açık uyarı bulunacak. Bu da bebeklere yönelik rezene çayı pazarlamasında önemli bir kırılma yaratabilir.
