Avrupa Birliği’nin Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi (RASFF), sofraların en yaygın baharatlarından karabiberdeki güvenlik sorunlarını gözler önüne serdi.
RASFF kayıtlarına göre 1 Ocak 2025–12 Ağustos 2026 döneminde karabiberde; klorpirifos, antrakinon, etilen oksit, fipronil, sipermetrin, tiyametoksam, metalaksil ve propamokarb gibi çok sayıda tarım kimyasalına rastlandı.
Diğer dört bildirim ise aflatoksin, Salmonella, metal tel parçaları ve nedeni kamuya açıklanmayan bir sınır reddinden oluştu.
Karabiberde 4 kat yüksek yasaklı zehir
En yeni bildirim, Hindistan menşeli ve İspanya üzerinden Çekya’ya gönderilen öğütülmüş karabiber için 10 Ağustos 2026’da yapıldı. Üründe 0,041 mg/kg klorpirifos ölçüldü. Yasal sınırın 0,01 mg/kg olduğu dikkate alındığında kalıntı düzeyi limitin 4,1 katına ulaştı. Ürün Çekya’da piyasadan çekildi.
Klorpirifos, Mart 2025’te Madagaskar menşeli karabiberde de iki ayrı analizde 0,042 ve 0,024 mg/kg düzeylerinde bulundu. Aynı üründe ayrıca 0,033 mg/kg antrakinon ile 51,6 µg/kg toplam polisiklik aromatik hidrokarbon belirlendi. Ürün Fransa’da piyasadan çekildi ve tüketicilerden geri çağrıldı.
Vietnam biberlerinde risk yüksek
Vietnam menşeli karabiberde Haziran 2026’da daha karmaşık bir kalıntı tablosu ortaya çıktı. Avusturya’nın bildiriminde sipermetrin 0,19, metalaksil 0,11, propamokarb 0,081, klorpirifos 0,020 ve fipronil 0,016 mg/kg ölçüldü. Beş maddenin tamamı ilgili sınırları aşarken, fipronil 0,005 mg/kg’lık limitin 3,2 katına çıktı.
Aynı ay Letonya’da incelenen başka bir Vietnam karabiberinde sipermetrin 0,31 mg/kg, tiyametoksam ise 0,17 mg/kg bulundu. Bu değerler yasal sınırların sırasıyla 3,1 ve 3,4 katıydı. Ürün işletmeci tarafından alıkonuldu.
Dönemin oransal olarak en yüksek pestisit aşımı, Hindistan’dan Hollanda’ya gönderilen karabiber tozunda kaydedildi. Üründe 0,56 mg/kg etilen oksit saptandı. Bu değer 0,1 mg/kg’lık limitin 5,6 katıydı. Sevkiyat piyasaya girmeden sınırda reddedilerek imha edildi.
ÇOCUKLARA ZARAR VEREN KİMYASAL MADDELER
Sri Lanka menşeli organik karabiberde ise antrakinon 0,097 mg/kg ölçüldü. Limitin yaklaşık 4,85 katına ulaşan ürün, çok sayıda Avrupa ülkesine dağıtılmıştı. Fransa’da tüketiciden geri çağırma, bazı ülkelerde piyasadan çekme kararı uygulandı.
Bu maddelerin sağlık üzerindeki etkileri maruz kalınan miktar, süre ve kişinin özelliklerine göre değişiyor. Klorpirifos özellikle sinir sistemi ve çocukların nörogelişimi üzerindeki olası etkileri nedeniyle kaygı yaratıyor.
Fipronil yüksek maruziyette sinir sistemi, karaciğer ve tiroit açısından risk taşıyabiliyor. Tiyametoksam ve sipermetrin için de sinir sistemi etkileri temel toksikolojik kaygılar arasında bulunuyor.
Karabiberdeki sağlık riski
Etilen oksit ise genotoksik ve kanserojen özellikleri nedeniyle gıdalarda kullanımı kabul edilmeyen maddelerden biri. Ancak RASFF’ta bildirilen kalıntıların tek başına tüketicilerde hastalık oluşturduğuna ilişkin veri bulunmuyor; kayıtlar mevzuata aykırılığı ve olası riski gösteriyor.
Pestisit dışındaki vakalar da dikkat çekici. Çin menşeli öğütülmüş karabiberin beş analizinde aflatoksin B1, 7,30–10,72 µg/kg arasında ölçülerek 5 µg/kg sınırını aştı. Endonezya hammaddesiyle üretilen organik karabiberde 25 gramlık numunede Salmonella bulundu.
