Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) açıkladığı 2026 yılı hububat alım fiyatları tarım sektöründe geniş yankı uyandırdı. Ekmeklik ve makarnalık buğday için kilogram başına 16,50 lira, arpa için ise 12,75 lira olarak belirlenen fiyatlar, çiftçi örgütleri ve üreticiler tarafından yetersiz bulundu.
TMO'nun açıkladığı fiyatlar geçen yıla göre buğdayda yüzde 22,2, arpada ise yüzde 15,9 artış anlamına geliyor. Ancak çiftçi temsilcileri, bu oranların hem enflasyonun hem de mazot, gübre ve ilaç gibi temel girdi maliyetlerindeki artışın altında kaldığını belirtiyor.
Konya'dan ortak tepki: Destekleme sistemi değişmeli
Konya'daki ziraat odası başkanları, fiyatların açıklanmasının ardından Karatay Ziraat Odası önünde bir araya gelerek ortak açıklama yaptı.
Başkanlar adına konuşan Karatay Ziraat Odası Başkanı Rıfat Kavuneker, açıklanan fiyatların maliyetleri karşılamadığını belirterek destekleme modelinin yeniden düzenlenmesini istedi.
Kavuneker, son iki yılda mazot, gübre ve ilaç fiyatlarında yüzde 70'e varan artışlar yaşandığını hatırlatarak, "Tarımda enflasyon yüzde 30, hububata verilen artış yüzde 12-22 arasında kaldı. Dünya piyasaları gerekçe gösteriliyor ancak bizim maliyetlerimiz dünya ortalamasının çok üzerinde" dedi.
TZOB: Fiyat enflasyonun altında kaldı
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar da açıklanan fiyatların üreticilerin beklentilerini karşılamadığını söyledi.
Bayraktar, buğday fiyatındaki yüzde 22,2'lik artışın, nisan ayında yüzde 32,37 olarak gerçekleşen enflasyon oranının altında kaldığına dikkat çekti.
Ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı'nın ton başına 3 bin 14 lira olarak açıkladığı destek hesabına da itiraz eden Bayraktar, sertifikalı tohum desteğinin her üretici tarafından alınamadığını belirterek desteklerin fiyatın içine dahil edilmemesi gerektiğini vurguladı.
Bayraktar, kilogram başına 3 lira prim desteği verilmesi ve ürün bedellerinin 45 gün sonra değil daha kısa sürede ödenmesi çağrısında bulundu.
"Çiftçiyi kandırıyorlar"
Diyarbakır Yenişehir Ziraat Odası Başkanı Süleyman İskenderoğlu ise destek hesaplamalarına tepki gösterdi.
İskenderoğlu, "Türkiye ortalama verimi üzerinden hesap yaparak ton başına 3 bin lira destek veriliyormuş gibi gösteriliyor. Oysa çiftçiye verilen destek dekara 980 lira. Çiftçiyi kandırıyorlar" ifadelerini kullandı.
Mardin Kızıltepe Çiftçiler Derneği Başkanı Mikail Erbeyi de üreticilerin beklentisinin kilogram başına 20 liranın üzerinde olduğunu belirterek, düşük fiyatların çiftçiyi üretimden uzaklaştıracağını savundu.
"Bir kilo buğday satıp bir ekmek alamıyoruz"
Fiyatlara en sert tepkilerden biri ise sahadaki üreticilerden geldi.
Osmaniyeli çiftçi Veli Hambal, açıklanan fiyatın maliyetleri karşılamadığını belirterek, "Neredeyse artık çiftçiliği bırakacağız. Biz bir kilo buğdayı satıp bir tane ekmek alamıyoruz" dedi.
Çiftçiler, buğday fiyatının açıklanmasından önce kilogram başına 20-25 lira arasında bir taban fiyat bekliyordu.
