İzmir'in Çeşme ilçesinde bir işletmenin müşterileri için hazırladığı uyarı sosyal medyada tartışma yarattı.
Sahil tarafındaki masalara yönelik uyarıda, “Kumru yeme süresi 1,5 saattir” denilirken, sürenin uzun süre aşılması halinde 2 bin TL ücret alınacağı belirtildi.
İşletmenin uygulamayı, az sayıda sipariş verdikten sonra deniz kenarındaki masaları saatlerce kullanan, hatta eşyalarını masada bırakıp denize giren müşteriler nedeniyle başlattığı öne sürüldü. Ancak tartışma kısa sürede “Bir restoran müşterisine ne kadar oturacağını söyleyebilir mi?” ve daha önemlisi “Oturma süresini aşandan masa parası alabilir mi?” sorularına dönüştü.
Restoranda oturma süresi ne kadardır?
Türkiye'deki tüketici mevzuatında bir müşterinin restoranda veya kafede kaç dakika ya da kaç saat oturabileceğini belirleyen genel bir süre bulunmuyor.
Başka bir ifadeyle “Restoranda en fazla 1,5 saat oturulur” ya da “Müşteri hesabını ödedikten sonra iki saat daha oturabilir” şeklinde genel bir yasal düzenleme yok.
Restoranların özellikle rezervasyonla çalışan yoğun işletmelerde masaları belirli zaman dilimleri için planlaması ise ayrı bir konu.
Örneğin rezervasyon yapılırken masanın 19.00-20.30 arasında kullanılabileceğinin müşteriye açıkça bildirilmesi ile tüketicinin yediği ve içtiği ürünlerin dışında geçen süre için ayrıca ücret talep edilmesi aynı uygulama değil. Çeşme'deki olayda tartışmanın asıl önemli tarafını da bu 2 bin TL'lik ek ücret oluşturuyor.
Restoranda masa parası yasal mı?
Bu konuda mevzuat 2026 yılında değişti. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan Fiyat Etiketi Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik, 30 Ocak 2026'da yürürlüğe girdi.
Yeni düzenlemeyle restoran, lokanta, kafe, pastane ve benzeri işletmelerin tüketicilerden servis ücreti, masa ücreti, kuver ücreti veya benzeri herhangi bir isim altında zorunlu ilave ödeme istemesi yasaklandı.
SERVİS ÜCRETİ VEYA MASA ÜCRETİ KALDIRILDI
Bu değişiklik önemli. Çünkü önceki uygulamada işletme, ek ücreti menü ve fiyat listesinde açıkça belirtmesi koşuluyla tüketiciden talep edebiliyordu. 30 Ocak'taki düzenlemeyle bu imkan kaldırıldı.
Yani “Masaya yazdım”, “menüde belirttim” veya “müşteri oturmadan önce gördü” demek zorunlu masa ücretini tek başına yasal hale getirmiyor.
1,5 saati aşandan 2 bin TL alınabilir mi?
Çeşme'deki olayın yanıt bekleyen asıl sorusu bu. İşletmenin “1,5 saatten sonra 2 bin TL” olarak duyurduğu bedelin, müşterinin sipariş ettiği yiyecek veya içeceğin karşılığı olmadığı görülüyor. Ücret doğrudan masanın belirlenen süreden daha uzun kullanılmasına bağlanıyor.
Fiyat Etiketi Yönetmeliği ise yalnızca adı açıkça “masa ücreti” olan ödemeleri değil, “benzeri herhangi bir isim altında” alınacak ilave ödemeleri de yasaklıyor.
MASA SÜRE AŞIM ÜCRETİ YASAL MI?
Dolayısıyla 1,5 saati geçen müşteriden “masa kullanım bedeli”, “süre aşım ücreti” veya başka bir ad altında 2 bin TL istenmesi halinde, söz konusu bedelin yönetmelikte yasaklanan zorunlu ilave ödeme kapsamında değerlendirilmesi gündeme geliyor.
Somut bir uyuşmazlıkta nihai hukuki değerlendirmeyi yetkili idari makamlar veya yargı yapacak olsa da mevcut düzenleme, restoranlarda zorunlu masa ücretinin alınamayacağını açık biçimde hükme bağlıyor.
Ticaret Bakanlığı: MASA ÜCRETİ TALEP EDİLMESİ YASAL DEĞİL
Üstelik düzenleme yalnızca yılın başında yapılan bir değişiklik olarak kalmadı. Ticaret Bakanlığı 28 Temmuz 2026'da, Çeşme'deki olaydan kısa süre önce tüketicilerin haklarına ilişkin yeni bir açıklama yayımladı.
Bakanlık restoran ve kafeler konusunda şu hatırlatmayı yaptı: Servis ücreti, masa ücreti, kuver ücreti veya benzeri adlarla ilave ücret talep edilemez; bahşiş ise tüketicinin isteğine bağlıdır.
Bakanlığın tüketiciler için hazırladığı güncel bilgilendirme rehberinde de aynı kural yer alıyor.
Bahşiş zorunlu tutulabilir mi?
Hayır. Yeni düzenlemede tüketicinin sipariş ettiği yiyecek ve içeceklerin dışında yapabileceği ilave ödemenin gönüllülük esasına dayanması gerekiyor.
Dolayısıyla bahşiş müşterinin tercihine bağlı. İşletme bunu zorunlu bir ödeme haline getiremiyor.
Aynı şekilde tüketici istemeden masaya getirilen ekmek, sos, aperatif veya benzeri kuver ürünlerinin bedelinin de zorunlu olarak hesaba eklenemeyeceği Bakanlık tarafından açıklandı.
Peki restoran ne yapacak? Müşteri bütün gün masayı tutabilir mi?
Masa ücreti yasağı, restoran işletmecilerinin yaşadığı kapasite sorununu ortadan kaldırmıyor.
Özellikle Çeşme örneğindeki gibi deniz kenarında bulunan bir işletmede müşterinin birkaç ürün sipariş edip eşyalarını masada bırakarak denize girmesi ve masayı saatlerce kullanması işletme açısından ciddi bir sorun yaratabilir.
Ancak masayı uzun süre kullanma sorunu ile tüketiciden zorunlu masa parası alınması iki farklı konu.
İşletmeler rezervasyon ve hizmet koşullarını müşteriye önceden açık biçimde bildirerek masa kullanımını planlayabilir.
Fakat belirlenen sürenin aşılmasını otomatik olarak yeni bir ücret kalemine dönüştürmek, 2026'da getirilen masa ücreti yasağıyla karşı karşıya geliyor.
Hesaba masa ücreti eklenirse tüketici ne yapmalı?
Ticaret Bakanlığı'nın güncel düzenlemesi oldukça açık: Restoran ve kafelerde tüketici sipariş ettiği yiyecek ve içeceklerin bedelini öder; masa, servis veya kuver adı altında zorunlu ilave ödeme yapmak zorunda değildir.
Tüketici böyle bir ücretin hesabına eklendiğini görürse önce ayrıntılı hesap/fiş istemeli ve işletmeye itiraz etmeli.
Uyuşmazlık çözülmezse Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurulabilir. Başvurular e-Devlet üzerinden TÜBİS aracılığıyla da yapılabiliyor. Ayrıca Ticaret Bakanlığı veya CİMER'e de şikayette bulunulabilir.
