Çocukluk çağı obezitesiyle mücadelede yalnızca okul kantinleri ve beslenme eğitimleri değil, şehir planlaması da giderek daha fazla önem kazanıyor.
İngiltere'nin Southend-on-Sea Belediyesi, yeni sıcak yemek paket servisi ve fast food işletmelerinin, bir okulun 400 metre yakınında açılmasına izin vermeyeceğini açıkladı.
Belediyeye göre kentte ilkokulu bitiren çocukların yüzde 33,8'i fazla kilolu veya obez. Bu nedenle okul çevresindeki gıda ortamının değiştirilmesi hedefleniyor.
Yasak mevcut işletmeleri kapsamıyor
Karar, faaliyet gösteren restoranların kapatılmasını değil, yeni ruhsat başvurularını kapsıyor.
Buna göre bir fast food işletmesi okulun yaklaşık 400 metre yakınında bulunuyorsa, belediye yeni açılış başvurularını reddedebilecek.
Southend Belediyesi, kentte nüfusa oranla 219 fast food restoranı bulunduğunu ve bunun ülke ortalamasının üzerinde olduğunu belirtiyor.
Bu ilk değil
Southend, okul çevresinde fast food yoğunluğunu azaltmaya çalışan ilk şehir değil. İngiltere'de son yıllarda birçok yerel yönetim benzer uygulamaları hayata geçirdi.
Gateshead: Ülkenin öncü örneklerinden biri olan Gateshead Belediyesi, 2015 yılında okulların çevresinde ve çocukluk çağı obezitesinin yüksek olduğu bölgelerde yeni fast food işletmelerini sınırlandırmaya başladı.
İngiliz milletvekillerinin bu ay yayımladığı raporda, Gateshead'deki uygulamanın çocukluk çağı obezitesinin azaltılmasına katkı sağladığı örnekler arasında gösterildi.
Londra'DA RESTORAN AÇILIŞ ŞARTLARI
Başkent Londra'da da birçok belediye (borough), yıllardır okul çevresinde yeni "hot food takeaway" ruhsatlarına sınırlama getiriyor.
Örneğin Waltham Forest, Barking and Dagenham, Newham, Tower Hamlets, Haringey ve bazı diğer belediyelerde 400 metrelik koruma bölgeleri planlama politikalarının parçası haline geldi. Bu bölgelerde okul çevresinde yeni fast food işletmesi açılması oldukça zor.
İngiltere genelinde fast food sınırlaması için yetkiler genişletildi
İngiltere hükümeti de 2024 sonunda planlama kurallarını değiştirerek yerel yönetimlere daha güçlü yetkiler verdi.
Yeni düzenlemeyle belediyeler, okul çevresinde yürüyüş mesafesindeki yeni fast food işletmelerine ruhsat vermemeyi halk sağlığını koruma gerekçesiyle daha kolay savunabilecek.
Ayrıca bu ay yayımlanan Avam Kamarası Sağlık Komitesi raporunda da hükümete, okul çevresinde fast food zincirlerinin açılmasını ülke genelinde daha sıkı şekilde sınırlandırması çağrısı yapıldı.
Araştırmalar ne gösteriyor?
İngiltere'de yayımlanan bir araştırma, 2014-2024 yılları arasında büyük fast food zincirlerinin okulların 400 metre yakınında yaklaşık 1.000 yeni şube açtığını ortaya koydu.
Aynı çalışmaya göre okul yakınında büyük zincirlerden en az bir restoran bulunan okul sayısı son on yılda yüzde 38 arttı.
Türkiye'de benzer bir uygulama var mı?
Türkiye'de okul çevresinde fast food restoranlarının açılmasını yasaklayan ulusal bir düzenleme bulunmuyor.
Bunun yerine okul kantinlerinde satılabilecek ürünler ve okul beslenme politikaları düzenleniyor.
