Anadolu’nun yüzyıllardır tarım kültürünün parçası olan ata tohumu Ahmet Buğdayı, bilimsel ıslah çalışmalarıyla yeniden üretime kazandırıldı.
Drur Bulgur'un Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi ile yürüttüğü proje, yerel buğday çeşitlerinin modern tarım koşullarında da karşılık bulabileceğini ortaya koydu.
Yerli buğday çeşidi verimli mi?
Yaklaşık 2 bin yıllık bir genetik geçmişe sahip olduğu belirtilen Ahmet Buğdayı, çiftçi ambarlarında korunan yerel tohumlardan yola çıkılarak ele alındı.
Çalışmanın temel hedefi; bu yerel genetik materyalin verim, kalite ve iklim koşullarına dayanıklılık açısından test edilmesi ve üretime uygunluğunun bilimsel olarak ortaya konmasıydı.
Bu kapsamda uygulanan hızlı ıslah yöntemiyle, klasik buğday ıslahında yıllar sürebilen süreç yaklaşık iki yıl içinde tamamlandı.
Arazi denemeleri, laboratuvar analizleri ve kalite ölçümlerinin ardından geliştirilen yeni nesil Ahmet Buğdayı tohumları resmî olarak tescil edildi.
Verim ve dayanıklılık öne çıktı
İç Anadolu başta olmak üzere farklı alanlarda yapılan deneme ekimlerinde, dekara 800–850 kilogram seviyelerinde verim elde edilmesi dikkat çekti. Bu değerler, yerel bir ata tohumunun modern tarımda ekonomik olarak da karşılık bulabileceğini gösteren önemli bir veri olarak değerlendiriliyor.
Araştırmanın öne çıkan bir diğer sonucu ise Ahmet Buğdayı’nın kuraklığa toleranslı yapısı oldu. Kıraç ve suya erişimin sınırlı olduğu alanlarda yetişebilmesi, iklim değişikliğinin tarım üzerindeki baskısının arttığı bir dönemde bu tür yerel çeşitlerin önemini bir kez daha gündeme getirdi.
Yerel tohum, bölgesel kalkınma
Çalışmayla, yerli buğday tohumlarının yeniden üretime kazandırılmasıyla çiftçi gelirlerinin artırılması, ithal tohum ve hammadde bağımlılığının azaltılması ve bulgurluk buğdayda kalite sürekliliğinin sağlanması hedefleniyor.
