İngiltere'de satılan bitkisel et alternatifleri ve bitkisel içecekler üzerinde yapılan bilimsel araştırmada, incelenen 212 ürünün tamamında 19 mikotoksin türünden en az biri tespit edildi.
Bazı ürünlerde birden fazla mikotoksin bulunurken, araştırmada ölçülen konsantrasyonların Avrupa Birliği'nin önerilen kılavuz değerlerinin altında olduğu bildirildi.
İtalya'daki Parma Üniversitesi öncülüğünde, Cranfield Üniversitesi'nin katkısıyla yürütülen araştırmada, İngiltere'deki marketlerden alınan 92 bitkisel et alternatifi ve 120 bitkisel içecek analiz edildi. Ürünler arasında vegan burgerler, bitkisel tavuk alternatifleri, vegan sosisler ile yulaf, badem ve soya bazlı içecekler yer aldı.
Araştırmacılar, ürünlerde 19 farklı mikotoksinin varlığını inceleyerek bu bileşiklerin bitkisel ürünlerdeki dağılımını ve birlikte bulunma durumlarını değerlendirdi.
Bitkisel ürünlerde mikotoksinler nasıl oluşuyor?
Mikotoksinler, bazı küf türlerinin ürettiği doğal toksik bileşikler olarak biliniyor. Tahıllar, baklagiller ve tohumlar gibi bitkisel hammaddeler; yetiştirme, hasat, taşıma veya depolama aşamalarında küf gelişimine uygun koşullarla karşılaşabiliyor. Bu süreçte oluşan mikotoksinler, hammaddeler aracılığıyla işlenmiş gıdalara da taşınabiliyor.
Araştırmada, bitkisel ürünlerde kullanılan hammaddelerin küf kaynaklı kontaminasyona açık olması, mikotoksinlerin farklı ürün gruplarında görülmesinin nedenleri arasında ele alındı.
Bitkisel et alternatiflerinde daha yüksek seviyeler görüldü
Araştırmanın bulgularına göre mikotoksinler bitkisel ürünlerde yaygın olarak görülürken, bitkisel et alternatiflerinde ölçülen mikotoksin seviyeleri bitkisel içeceklere kıyasla daha yüksek bulundu. Çalışmada ayrıca farklı mikotoksinlerin aynı ürün içerisinde birlikte bulunma durumunun yaygın olduğu belirlendi.
Araştırmacılar, birden fazla hammaddenin kullanıldığı ürünlerde farklı bileşenlerden kaynaklanabilecek kontaminasyonun bir araya gelebileceğini ve bu durumun gıdalardaki toplam maruziyetin değerlendirilmesini önemli hale getirdiğini belirtti.
Araştırmacılar toplam mikotoksin maruziyetini inceliyor
Çalışmada ölçülen mikotoksin miktarlarının önerilen Avrupa Birliği kılavuz değerlerinin altında bulunması, araştırmanın önemli bulguları arasında yer aldı. Bununla birlikte bilim insanları, farklı gıdalardan alınan mikotoksin miktarlarının birlikte değerlendirilmesinin tüketicilerin maruziyetini daha kapsamlı anlamak açısından önem taşıdığını belirtti.
Özellikle beslenmesinde bitkisel et alternatifleri, bitkisel içecekler, tahıllar ve baklagillere sık yer veren kişilerin farklı kaynaklardan mikotoksin alabileceği ifade edildi. Araştırmacılar, farklı beslenme alışkanlıklarına sahip grupların toplam maruziyetini değerlendirmek üzere çalışmalarını sürdürüyor.
Gıda güvenliği izlemesi ve hammaddelerin kontrolü
Araştırmacılar, bitkisel ürün çeşitliliğinin artmasıyla birlikte gıda güvenliği izleme çalışmalarının da yeni ürün gruplarını kapsayacak şekilde geliştirilmesi gerektiğine dikkat çekti. Özellikle çok bileşenli gıdalarda kullanılan hammaddelerin üretim sürecinin başından itibaren kontrol edilmesinin mikotoksin yönetimi açısından önem taşıdığı belirtildi.
Çalışmanın, farklı beslenme alışkanlıklarına sahip tüketici gruplarının mikotoksin maruziyetini değerlendirmek ve gıda güvenliği politikalarına yönelik bilimsel veri sağlamak amacıyla yürütülen araştırmalara katkı sunması hedefleniyor.
