Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı (WFP), Orta Doğu’da devam eden gerilimin küresel gıda sistemi üzerindeki etkilerine ilişkin çarpıcı bir uyarı yayımladı.
Kurumun son analizine göre, çatışmaların yıl ortasına kadar devam etmesi ve petrol fiyatlarının varil başına 100 doların üzerinde kalması halinde, dünya genelinde yaklaşık 45 milyon kişi daha akut açlık riskiyle karşı karşıya kalacak.
Halihazırda 318 milyon insanın gıda güvensizliği yaşadığı dünyada bu artışın gerçekleşmesi halinde, küresel açlık tablosunun yeniden kriz seviyesine ulaşabileceği belirtiliyor.
Küresel açlık Ukrayna savaşı dönemine dönebilir
WFP verilerine göre, 2022’de Ukrayna savaşının başlamasıyla birlikte küresel açlık hızla artmış ve 349 milyon kişi gıda güvensizliğiyle karşı karşıya kalmıştı. Yeni projeksiyonlar, mevcut çatışmaların sürmesi halinde benzer bir tablonun yeniden oluşabileceğine işaret ediyor.
Enerji piyasalarındaki dalgalanmanın, gıda fiyatlarını doğrudan etkilediğine dikkat çekilirken; özellikle yakıt ve gübre maliyetlerindeki artışın tarımsal üretim ve gıda arzı üzerinde baskı oluşturduğu vurgulanıyor.
En büyük risk Afrika ve Asya’da
Analize göre, gıda ve yakıt ithalatına bağımlı ülkeler bu krizden en ağır şekilde etkilenecek. Batı ve Orta Afrika’da gıda güvensizliği %21 artabilir. Gıdaya erişim sıkıntısında Doğu ve Güney Afrika’da %17 artış bekleniyor. Asya’da ise bu oran %24’e kadar çıkabilir.
SUDAN VE SOMALİ KITLIKLA SINANACAK
Özellikle Sudan ve Somali gibi kırılgan ülkelerde durumun daha da ağırlaşabileceği ifade ediliyor. Sudan’ın buğdayının yaklaşık %80’ini ithal ettiği, fiyat artışlarının doğrudan açlık riskini büyüttüğü belirtiliyor. Somali’de ise bazı temel gıda ürünlerinde fiyatların en az %20 arttığı bildiriliyor.
Enerji krizi gıdayı vuruyor
Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin aksaması ve Kızıldeniz’de artan riskler, enerji ve lojistik maliyetlerini yükseltiyor. Bu durum yalnızca enerji piyasalarını değil, aynı zamanda küresel gıda fiyatlarını da doğrudan etkiliyor.
WFP Genel Müdür Yardımcısı Carl Skau, sürecin etkisini şu sözlerle değerlendirdi: "“Bu çatışma devam ederse küresel çapta şok dalgaları yaratacak. Zaten bir sonraki öğününü karşılayamayan aileler en ağır şekilde etkilenecek.”
Fon krizi büyüyor
Küresel açlık riskinin arttığı bir dönemde WFP’nin ciddi bir finansman açığıyla karşı karşıya olduğu da vurgulanıyor. Bu durum, yardım programlarının daraltılmasına ve milyonlarca insanın destek dışında kalmasına yol açabilir.
Uzmanlara göre, gıda güvensizliğindeki artışın yeterli kaynaklarla karşılanamaması halinde, özellikle kırılgan ülkelerde kıtlık riski ciddi şekilde büyüyecek.
