Meclis gündemine gelmesi beklenen yeni kanun teklifiyle okul kantinlerinden ambalajlı gıda etiketlerine kadar kapsamlı değişiklikler planlanıyor. Ancak yıllardır ertelenen “okul gıdası” uygulamasının bu kez gerçekten uygulanıp uygulanmayacağı tartışma konusu.
Okul gıdası logosu nedir?
Tarım ve Orman Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı'nın ortak projesi, ‘Okul Gıdası’ logosu, yüksek şeker, yağ ve katkı içeren ürünlerin okul ortamında satılmamasını düzenleyen bir çalışma olarak 2018 yılında gündeme geldi.
Okul Gıdası kaç kez ertelendi?
Uygulamaya ilişkin protokol, 2 Ocak 2019’da; ilk tebliğ ise 20 Haziran 2019’da yayınlandı. 16 Eylül 2019’da uygulanması kararlaştırılan düzenleme önce 7 Eylül 2020’ye, sonra 6 Eylül 2021’e, 2022 okul döneminin açılışına ve 11 Eylül 2023’e ertelendi. 5. kez yapılan ötelemeyle logo taşımayan ürünlerin okul kantinlerinde satılmasının yasaklanması 2026’ya kaldı.
okul kantinlerinde yeni dönem mi başlıyor?
Okul Gıdası projesiyle ilgili yeni bir hazırlığın olduğu Türkiye gazetesinde yer alan haberle gündeme geldi. Buna göre, hazırlanan yeni kanun teklifiyle, önümüzdeki eğitim sezonunda, “okul gıdası” logosu bulunmayan ürünlerin kantin raflarından kaldırılması planlanıyor.
Yapılması planlanan düzenlemeyle okul öncesi, ilkokul ve ortaokullarda yalnızca sağlık bakanlığı kriterlerine uygun ürünlerin satışına izin verilecek.
OKUL GIDASI VE OBEZİTE
Bu adımın temel amacı çocukluk çağı obezitesiyle mücadele ve sağlıklı beslenme alışkanlıklarının erken yaşta kazandırılması. yüksek şeker, yağ ve katkı içeren ürünlerin okul ortamından büyük ölçüde çıkarılması hedefleniyor. Yeni kanun teklifi, bu süreci hızlandırmayı ve artık uygulamayı zorunlu hale getirmeyi hedefliyor.
OKULDA SATIŞI yasaklANACAK ürün listesi genişliyor
Mevcut sağlık bakanlığı kriterlerine göre okul kantinlerinde gazlı içecekler, enerji içecekleri, cipsler, çikolatalar, şekerlemeler, kızartmalar ve yüksek şekerli pastacılık ürünlerinin satışı uygun görülmüyor.
OKUL KANTİNLERİNE KALORİ VE SODYUM SINIRI
Ayrıca ürünlerin enerji, yağ, şeker ve sodyum içeriklerine de sınır getiriliyor. Örneğin ambalajlı ürünlerde toplam enerji 200 kilo kaloriyi, sodyum ise 200 mg’ı aşamıyor.
ambalajlı gıdalarda renkli uyarı dönemi
Kanun teklifinin en dikkat çeken başlıklarından biri de, yeni etiketleme sistemi. Ambalajlı ürünlerin üzerinde nişasta bazlı şeker ve toplam yağ oranını gösteren renkli uyarılar zorunlu hale getirilecek.
Bu sistemle tüketicilerin alışveriş sırasında ürünün içeriğini daha hızlı ve net şekilde anlaması amaçlanıyor. özellikle çocuklara yönelik ürünlerde şeffaflık artırılmak isteniyor.
ekmeklik unlara zorunlu zenginleştirme
Taslak yalnızca satış değil üretim aşamasına da müdahale ediyor. tam buğday oranı yüzde 40’ın altında olan ekmeklik unlara vitamin ve mineral takviyesi yapılması zorunlu hale getirilecek.
Bu uygulamayla toplumda yaygın görülen demir, çinko ve vitamin eksikliklerinin azaltılması hedefleniyor. Temel gıdalar üzerinden beslenme kalitesinin artırılması planlanıyor.
FIRINLARA CEZA GELEBİLİR
Ambalajlı ürünlerde zorunlu uyarı sistemini kullanmayanlara 200 bin TL, un zenginleştirme şartını ihlal eden üreticilere ise 500 bin TL’ye kadar ceza kesilecek. Ayrıca uygunsuz ürünlere el konulması ve piyasadan çekilmesi de gündemde.
en kritik soru: bu kez uygulanacak mı?
okul gıdası düzenlemesi yıllardır gündemde olmasına rağmen sürekli ertelenmesi nedeniyle kamuoyunda soru işaretleri yaratıyor.
Yeni kanun teklifinin yasalaşması halinde, ilk kez bu kadar geniş kapsamlı ve bağlayıcı bir sistemin devreye girmesi bekleniyor. Ancak geçmişteki ertelemeler dikkate alındığında, uygulamanın sahada ne kadar etkin olacağı şimdiden tartışılmaya başlandı.
