Son günlerde etkili olan yağışlarla birlikte Türkiye'nin birçok bölgesinde mantar toplama sezonu hareketlendi.
Özellikle Batı Karadeniz'in ormanlık alanlarında kanlıca mantarı arayan vatandaşların sayısı artarken Kastamonu'dan gelen haber, doğadan toplanan mantarların oluşturabileceği tehlikeyi yeniden gündeme taşıdı.
Kastamonu'da ormanlık alanlardan topladıkları mantarları evlerinde pişirerek tüketen 30 kişi rahatsızlandı.
Mide bulantısı, kusma, ishal ve baş dönmesi şikâyetleri yaşayan vatandaşlar, Kastamonu Eğitim ve Araştırma Hastanesine başvurdu.
Hastaların mantar zehirlenmesi şüphesiyle tedavi altına alındığı bildirildi. Zehirlenmeye yol açan mantarın türü ise açıklanmadı.
Kanlıca mantarı sezonu başladı: Hangi ağacın altında yetişir?
Sonbaharda en fazla ilgi gören yabani mantarlardan biri kanlıca. Özellikle Kastamonu ve çevresinde hem tüketim hem de satış amacıyla toplanıyor.
Peki kanlıca mantarı hangi ağaçların altında yetişiyor?
Bilimsel araştırmalara göre kanlıca adıyla bilinen Lactarius deliciosus, çam ağaçlarıyla ortak yaşam ilişkisi kuruyor. Ancak halk arasında kanlıca olarak adlandırılan bütün mantarlar aynı tür değil.
Kanlıca grubu mantarları inceleyen bilimsel çalışmalarda bu türlerin çam, ladin ve köknar gibi iğne yapraklı ağaçlarla ilişkili olduğu belirtiliyor.
Dolayısıyla mantarın yetiştiği ağaç, türün belirlenmesinde bilimsel bir ipucu olsa da tek başına yeterli değil. Bir mantarın çam ağacının altında yetişmesi veya turuncu renkte olması, yenilebilir olduğunu kanıtlamıyor.
Mantar zehirlenmesi belirtileri nelerdir?
Sağlık Bakanlığına göre mantar zehirlenmesinin belirtileri tüketilen mantarın içerdiği zehirli maddelere bağlı olarak değişiyor.
En sık karşılaşılan belirtiler arasında bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı, baş dönmesi, terleme ve bilinç değişiklikleri bulunuyor.
Bazı zehirli mantarlar karaciğer ve böbrek yetmezliğine kadar ilerleyen ciddi tablolara neden olabiliyor.
Mantar zehirlenmesi ne zaman belli olur?
Mantar zehirlenmesi belirtileri bazı türlerde tüketimden sonraki ilk 2 saat içerisinde başlayabiliyor. Bazı türlerde ise belirtilerin ortaya çıkması 6 saati aşabiliyor, hatta 24 saati bulabiliyor.
Özellikle geç başlayan bulantı, kusma ve ishal, karaciğere zarar verebilen tehlikeli mantarlarla ilişkili olabiliyor.
Ancak belirtilerin erken başlaması da mantarın zararsız olduğu anlamına gelmiyor. Şüpheli mantar tüketiminde belirtilerin ortaya çıkmasını beklemek tehlikeli olabilir.
Mantar zehirlenmesinin tedavisi var mı?
Mantar zehirlenmesinde tedavi, tüketilen mantarın türüne, içerdiği toksine ve hastanın klinik durumuna göre değişiyor.
Hastanede sıvı ve elektrolit desteği, gerekli laboratuvar incelemeleri ve karaciğer ile böbrek fonksiyonlarının takibi yapılabiliyor. Bazı zehirlenmelerde özel tedaviler uygulanırken ağır vakalarda yoğun bakım, hatta karaciğer nakli gerekebiliyor.
Sağlık Bakanlığı, zehirlenme şüphesi bulunan kişilerin derhal sağlık kuruluşuna başvurmasını ve 114 Ulusal Zehir Danışma Merkezinden bilgi alınmasını öneriyor.
ZEHİRLİ MANTAR NASIL ANLAŞILIR?
Doğadan toplanan bir mantarın zehirli olup olmadığı yalnızca rengine, yetiştiği ağaca veya görünüşüne bakılarak güvenilir biçimde belirlenemiyor. Mantarın pişirilmesi de zehirli türleri güvenli hale getirmiyor.
