Kahve, yıllardır kalp sağlığı ve yaşam süresiyle ilişkilendirilen en popüler içeceklerden biri. Ancak European Heart Journal’da yayımlanan yeni bir çalışma, bu faydaların kahvenin ne zaman içildiğine bağlı olabileceğini gösterdi. Araştırmaya göre, kahve tüketimini sabah saatleriyle (04.00–11.59) sınırlayan bireylerde, erken ölüm ve kalp-damar hastalıklarına bağlı ölüm riski anlamlı ölçüde daha düşük.
40 Bini Aşkın Kişinin Verileri İncelendi
Çalışma kapsamında, ABD’de yürütülen Ulusal Sağlık ve Beslenme Araştırması (NHANES) verileri kullanıldı. 1999–2018 yılları arasında toplanan verilerle 18 yaş üstü 40.725 yetişkinin beslenme alışkanlıkları ve sağlık sonuçları analiz edildi.
Kahve tüketimi üç zaman dilimine ayrıldı:
Sabah: 04.00–11.59
Öğleden sonra: 12.00–16.59
Akşam/gece: 17.00–03.59
Araştırmacılar, katılımcıları “sadece sabah kahvesi içenler” ve “gün boyu kahve tüketenler” olarak iki gruba ayırdı.
Sabah Kahvesi İçenlerde Risk Daha Düşük
Yaklaşık 10 yıllık takip süresi sonunda elde edilen bulgular dikkat çekici. Sabahları kahve içenlerde tüm nedenlere bağlı erken ölüm riski yüzde 16, kalp-damar hastalıklarına bağlı ölüm riski yüzde 31 daha düşük bulundu. Gün boyunca kahve tüketenlerde ise bu koruyucu etki gözlemlenmedi. Üstelik bu sonuçlar; yaş, cinsiyet, gelir düzeyi, uyku süresi, fiziksel aktivite, beslenme kalitesi, diyabet ve hipertansiyon gibi faktörler hesaba katıldıktan sonra da değişmedi.
Kahvenin Türü ve Miktarı Önemli Değil
Araştırmanın bir diğer dikkat çekici sonucu ise şu oldu: Kafeinli ya da kafeinsiz kahve içilmesi fark yaratmadı. Günde bir fincandan az ya da üç fincandan fazla tüketilmesi de sonuçları değiştirmedi. Belirleyici olan tek unsur: kahvenin sabah saatlerinde içilmesi.
Uzmanlar Uyarıyor: Nedensellik Değil, İlişki
Çalışmaya dahil olmayan diyetisyen ve beslenme uzmanı Vanessa King, araştırmanın gözlemsel olduğuna dikkat çekerek, sonuçların doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurmadığını vurguladı. Ancak bulguların, kalp hastalıklarının en yaygın ölüm nedenlerinden biri olduğu düşünüldüğünde “son derece anlamlı” olduğunu belirtti. Colorado Anschutz Üniversitesi’nden Dr. David Kao ise çalışmayı, bu alanda yapılan en kapsamlı araştırmalardan biri olarak değerlendirdi.
Kahve Saatinin Biyolojik Ritmi Bozma İhtimali
Araştırmanın baş yazarı Dr. Lu Qi, öğleden sonra ve akşam saatlerinde içilen kahvenin, sirkadiyen ritmi ve melatonin hormonunu baskılayabileceğini söyledi. Düşük melatonin seviyeleri; yüksek tansiyon, oksidatif stres, artmış kalp-damar hastalığı riski ile ilişkilendiriliyor. Ayrıca iltihap belirteçlerinin gün içinde en yüksek seviyeye sabah saatlerinde ulaştığı, bu nedenle kahvenin iltihap önleyici etkisinin sabah daha güçlü olabileceği ifade ediliyor.
Kahveyi Azaltmakta Zorlananlar ne yapmalı?
Uzmanlara göre, kahveyi günün erken saatleriyle sınırlamakta zorlananlar için bazı alternatifler var:
- Yeterli ve kaliteli uyku alışkanlığı geliştirmek
- Gün içinde su tüketimini artırmak
- Demir, D vitamini ve tiroid değerlerini kontrol ettirmek
- Fiziksel aktiviteyi artırmak
