Bir annenin bebeğine vereceği mama artık sadece beslenmeyi değil, bir soruyu da temsil ediyor: Güvenli mi? Nestlé’nin SMA marka bazı bebek mamalarının olası toksin riski nedeniyle piyasadan toplatılması, Türkiye’de binlerce ailenin bebek beslenmesine dair bildiği tüm ezberleri sarstı. Yapılan araştırmalar bebek mamalarındaki güvenlik sorunun tek bir markayla sınırlı kalmadığına da işaret ediyor.
Sorun Sadece SMA mı?
Uzmanlara göre yanıt net: Hayır. SMA örneği, bebek mamalarıyla ilgili küresel ölçekte yürütülen bilimsel tartışmanın sadece görünür hale gelmiş bir parçası.
Nutrition Reviews adlı saygın bilimsel dergide, Eylül 2025’te yayımlanan kapsamlı bir meta-analiz, 75 ayrı bilimsel çalışmayı, 580 bebek maması ve 251 formül mamayı inceledi.
Bu çalışma, farklı ülkelerde satılan mamalarda kurşun, arsenik, kadmiyum ve cıva gibi ağır metallerin iz seviyelerde de olsa tespit edildiğini ortaya koydu. Bazı örneklerde bu maddelerin, bebekler için önerilen sınırların üzerine çıkabildiği belirtildi.
Araştırma; Avrupa, Kuzey Amerika ve Asya’daki üniversitelerden beslenme ve toksikoloji uzmanlarının ortak çalışmasıyla hazırlandı.
Mamalar güvenli mi?
ABD’de bağımsız bir tüketici kuruluşu olan Consumer Reports, Mart 2025’te piyasadan satın alınan 41 farklı bebek formülünü laboratuvar testine tabi tuttu.
Raporda; bazı ürünlerde arsenik ve kurşun, büyük bölümünde ise PFAS olarak bilinen kalıcı kimyasallar tespit edildi.
Consumer Reports Ürün Güvenliği Direktörü Dr. James Rogers “Test ettiğimiz ürünlerin çoğu güvenli sınırlar içindeydi. Ancak bazı mamalarda tespit edilen arsenik ve kurşun seviyeleri, bebeklerin hassas gelişim dönemleri için dikkatle ele alınmalı” açıklamasında bulundu.
Tek bir markaya indirgenmemeli
Consumer Reports Gıda Politikaları Direktörü Brian Ronholm ise sorunun tek bir markaya indirgenmeyeceğine dikkat çekerek, bu durumun gıda üretimi ve denetimiyle ilgili sistemik bir mesele olduğuna dikkat çekti.
WHO Bu Araştırmalar Sonrasında Ne Yaptı?
Dünya Sağlık Örgütü (WHO), bebek mamaları için tek tek ürün bazında küresel bir ağır metal limiti açıklamış değil. Ancak WHO, anne sütünün ilk ve en güvenli besin olduğunu vurgulayan politikalarını güçlendirdi. Bebek ve çocuk gıdalarında kimyasal maruziyetin azaltılması çağrısını yinelerken ülkeleri, ulusal denetimleri sıkılaştırmaya ve geri çağırma mekanizmalarını hızlandırmaya davet etti. 
Bebek Mamaları Uzun Vadede Ne Gibi Riskler Taşıyor?
Bilimsel çalışmalar, yüksek dozlardan ziyade uzun süreli düşük doz maruziyetin altını çiziyor. Araştırmalara göre; ağır metaller, uzun vadede öğrenme güçlüğü, dikkat sorunları ve nörogelişimsel etkiler ile ilişkilendirilebiliyor. PFAS gibi kimyasalların ise hormonal sistem üzerinde potansiyel etkileri olabileceği belirtiliyor. Uzmanlar, “tek bir mamanın tüketilmesiyle kalıcı zarar oluşmaz” uyarısını özellikle vurguluyor.
