Almanya'da şeker vergisi tartışmalarının merkezinde, şekerli içecek tüketiminin sağlık üzerindeki etkileri yer alıyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), ülkelerin şekerli içecekler, alkol ve tütün ürünlerine yönelik vergileri artırmasını tavsiye ediyor. Yapılan araştırmalar, özellikle gazlı içecek tüketiminin tip 2 diyabet ve kardiyovasküler hastalık riskini artırdığını ortaya koyuyor.
İngiltere ve Meksika gibi ülkelerde uygulanan benzer vergilerin, şeker tüketiminde azalma sağladığı ve üreticileri ürün reformülasyonuna yönelttiği belirtiliyor.
Şeker vergisi nedir?
Alman koalisyon hükümeti, şekerli içeceklerden alınacak yeni verginin 2028 yılında yürürlüğe girmesini planlıyor. Düzenlemenin yıllık yaklaşık 450 milyon euro ek gelir sağlaması ve sağlık sisteminin finansman yükünü azaltması hedefleniyor.
Taslak çalışmalarda, içeceklerin şeker oranına göre kademeli vergilendirilmesi de değerlendiriliyor:
100 ml'de 5 gramdan az şeker içeren içecekler için vergi uygulanmaması, 100 ml'de 5-8 gram arası şeker içeren ürünlerde litre başına yaklaşık 26 cent, 100 ml'de 8 gramdan fazla şeker içeren ürünlerde ise litre başına yaklaşık 32 cent vergi alınması öneriliyor.
İçecek sektörü tepki gösteriyor
Alman içecek sektöründe faaliyet gösteren 300'den fazla şirket ise planlanan vergiye karşı çıkıyor. Sektör temsilcileri, enerji, lojistik, ambalaj ve işçilik maliyetlerinin son yıllarda zaten ciddi biçimde arttığını belirterek, yeni verginin hem üreticileri hem de tüketicileri olumsuz etkileyeceğini savunuyor.
Şirketler tarafından yayımlanan ortak açıklamada, özellikle düşük gelirli hanelerin gıda enflasyonundan orantısız şekilde etkileneceği uyarısında bulunuldu.
Türkiye'de şeker vergisi var mı?
Şekerli içeceklere özel vergi uygulaması Türkiye'de de zaman zaman gündeme geliyor. Sağlık Bakanlığı’nın, sağlık alanında kamu kurum ve kuruluşlarına kaynak aktarımı ve okullardaki beslenmeyi destekleme amacıyla “Sağlıklı Hayata Katkı Fonu” kurulması için bir taslak hazırladığı geçtiğmiz günlerde gündeme gelmişti. Fona şekerli içeceklerden içerdikleri şeker oranına göre 2 TL-5 TL aktarılması hedefleniyor.
Halk sağlığı uzmanları, obezite ve diyabetle mücadele kapsamında şekerli içeceklerin vergilendirilmesini savunurken, sektör temsilcileri bunun tüketici fiyatlarını artıracağını ve üreticiler üzerinde ek yük oluşturacağını dile getiriyor.
