Türkiye’de süt üretiminde yaşanan daralma, zincirin en kritik halkalarından biri olan tereyağında dışa bağımlılığı yeniden gündeme taşıdı.
Kamuoyuna yansıyan bilgilere göre Et ve Süt Kurumu (ESK), iç piyasadaki arz sıkıntısını aşmak amacıyla İtalya’dan 1000 ton tereyağı ithalatı gerçekleştirdi.
İthal tereyağı tüketiciye satılacak
İthalat sürecinde dikkat çeken en önemli detay, özel sektörün devre dışı bırakılması oldu. Sanayicilerin ithalat talebine izin verilmezken, süreç tamamen ESK tarafından yürütüldü. İthal edilen ürünlerin sanayiciye hammadde olarak değil, doğrudan perakende kanalları üzerinden tüketiciye sunulacağı belirtiliyor.
SÜT KRİZİ ÜRETİMİ ETKİLİYOR
Piyasadaki sıkışmanın temelinde ise süt üretiminde yaşanan daralma ve buna bağlı olarak ortaya çıkan krema krizi bulunuyor. Süt tozu üretiminin azalmasıyla birlikte yan ürün olan krema arzı düştü, bu da tereyağı üretimini sınırladı. Arzın daralması fiyatların hızla yükselmesine neden oldu.
SÜT FİYATLARI NEDEN ARTIYOR?
Son dönemde süt piyasasında yaşanan gelişmeler, krizin boyutunu daha da net ortaya koyuyor. Çiğ süt fiyatı kısa sürede 25–28 TL bandına yükselirken, piyasada 30 TL’nin üzeri konuşulmaya başlandı. Marketlerde kutu süt fiyatı 70 TL’yi aşmış durumda. Yaz aylarında bu rakamın 100 TL’ye yaklaşabileceği ifade ediliyor.
ŞAP HASTALIĞI SÜT ÜRETİMİNİ ETKİLEDİ
Süt üretimindeki gerilemede şap hastalığı, artan yem maliyetleri ve üreticinin uzun süredir zarar etmesi belirleyici oldu. Çok sayıda küçük üretici üretimden çekilirken, hayvan varlığında da ciddi düşüş yaşandığı belirtiliyor.
NEDEN TEREYAĞI İTHAL EDİLİYOR
Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) ise ithalatın kısa vadeli bir çözüm olabileceğini, ancak uzun vadede üretici açısından yeni riskler barındırdığını vurguluyor.
İthal tereyağının piyasaya girmesiyle yerli süt ve kremaya olan talebin düşebileceği, bunun da çiğ süt fiyatlarını aşağı çekerek üreticiyi yeniden zor durumda bırakabileceği ifade ediliyor.
SÜT ÜRÜNLERİNE YENİ ZAM DALGASI
Öte yandan sektör kaynakları, süt temininde yaşanan zorlukların önümüzdeki dönemde daha da belirgin hale gelebileceğine dikkat çekiyor. Özellikle yaz aylarında mevsimsel üretim düşüşüyle birlikte arzın daha da daralması bekleniyor.
Bu tablo, sadece süt değil tüm süt ürünleri için yeni bir fiyat dalgasının habercisi olarak değerlendiriliyor. Tereyağıyla başlayan ithalat sürecinin, peynir ve diğer süt ürünlerinde de fiyat baskısını artırabileceği konuşuluyor.
