Avrupa Birliği Gıda Alarm Sistemi’ne (RASFF) yapılan yeni bildirime göre Almanya, kiraz domateslerinde yüksek düzeyde Bacillus cereus bakterisi tespit edilmesi üzerine ürünleri piyasadan toplatma kararı aldı.
Domateslerde genellikle pestisit kalıntıları gündeme gelirken, bu kez bakteriyel bulaşma dikkat çekti.
Toprak kökenli olan Bacillus cereus, özellikle uygun koşullarda saklanmayan domates sosları ve pürelerde hızla çoğalabiliyor.
23 Nisan 2026 tarihli RASFF bildirimine göre Almanya’da satışa sunulan kiraz domateslerinde gram başına 200 bin KbE düzeyinde Bacillus cereus tespit edildi.
Bildirimde ürünler için “alıcıdan geri çekme” yani toplatma kararı uygulandığı belirtildi.
Domateste bakteri alarmı neden önemli?
Son yıllarda Avrupa’ya gönderilen domateslerde daha çok pestisit kalıntıları nedeniyle bildirimler yapılıyordu.
Ancak bilimsel çalışmalara göre Bacillus cereus domates açısından tamamen sıra dışı bir bakteri değil.
Bacillus cereus nedir?
Çünkü bakteri doğal olarak toprakta bulunuyor ve tarla ürünü olan domatesler de üretim sürecinde toprakla doğrudan temas ediyor.
Bilimsel çalışmalara göre, toprak kaynaklı bulaş, kirli sulama suyu, hijyen eksikliği, yetersiz soğuk zincir, uygun olmayan depolama koşulları domateslerde bakteriyel risk oluşturabiliyor.
Bacillus cereus BİTKİ BÜYÜMESİNİ DESTEKLEYİP HASTALIKTAN KORUYOR
Öte yandan Bacillus türleri, çeşitli etki mekanizmaları sergileyerek bitkileri çeşitli patojenlerden koruyor. Bacillus cereus'un bazı şuşlarının, sera koşullarında domates büyümesini ve verimini artırmak için kullanılabileceğini gösteren akademik çalışmalar da var.
Isıya dayanıklı spor oluşturuyor
Bacillus cereus’un en dikkat çekici özelliklerinden biri ise spor oluşturan bir bakteri olması. Bakterinin oluşturduğu sporlar; kaynatma, pişirme, standart ısıl işlem gibi uygulamalara karşı yüksek direnç gösterebiliyor.
Bu nedenle özellikle; ev yapımı domates sosları, domates püresi, çorbalar, hazır sebze karışımları uygun sıcaklıkta saklanmadığında risk büyüyor.
Oda sıcaklığında hızla çoğalabiliyor
Bilimsel araştırmalara göre pişirilen domates sosunun uzun süre oda sıcaklığında bekletilmesi halinde sporlar yeniden aktif hale gelebiliyor.
Bu süreçte bakteri toksin üretmeye başlıyor ve gıda zehirlenmesi riski oluşuyor. Öellikle yaz aylarında, tencerede uzun süre bekletilen soslar, yavaş soğutulan yemekler, tekrar tekrar ısıtılan domates bazlı ürünler konusunda dikkatli olunması gerekiyor.
Bacillus cereus hangi hastalığa yol açar
Bacillus cereus kaynaklı zehirlenmelerde belirtiler genellikle 1 ila 16 saat içinde ortaya çıkıyor. Bakteri iki farklı toksin üretebiliyor. Kusma sendromunda ani mide bulantısı, şiddetli kusma, halsizlik öne çıkıyor.
Genellikle pirinç ve nişastalı gıdalarla ilişkilendirilse de domates bazlı soslarda da görülebiliyor.
İshal sendromunda ise, belirtiler arasında karın krampları, sulu ishal, gaz, bağırsak rahatsızlığı yer alıyor.
Çocuklar ve yaşlılar için risk daha yüksek
Akademik kaynaklara göre, çoğu vaka hafif geçirilse de çocuklar, yaşlılar, hamileler, bağışıklığı baskılanmış bireyler için daha ciddi sonuçlar doğabiliyor.
Ağır sıvı kaybı ve ciddi bağırsak enfeksiyonları nadir de olsa görülebiliyor.
