Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) 6 Ağustos’ta açıkladığı 2026 fındık alım fiyatlarına yönelik itirazlar sürüyor. Üretici örgütlerinden peş peşe gelen açıklamalar, fındık üreticisinin TMO’nun alımlara başlamasından önce fiyatın yeniden değerlendirilmesine yönelik beklentisini artırdı.
Fındıkta yeni fiyat beklentisi
TMO, yüzde 50 sağlam iç fındık esasına göre Giresun kalite kabuklu fındık için 255 TL/kg, Levant kalite için 250 TL/kg alım fiyatı açıklamıştı. Yüzde 50 randımanın üzerindeki her +1 randıman için Giresun kalitede 5,10 TL, Levant kalitede 5 TL ilave ödeme yapılacak.
Geçen sezon TMO fiyatları Giresun kalite için 200 TL, Levant kalite için 195 TL olarak belirlenmişti. Böylece yeni sezonda taban fiyat nominal olarak yaklaşık yüzde 28 yükseldi.
Ancak üretici temsilcileri, artan işçilik, gübre, ilaç, akaryakıt ve diğer üretim giderleri nedeniyle açıklanan rakamın yeterli olmadığını savunuyor.
Ziraat odalarından 300 TL fındık fiyatı çağrısı
Düzce’de Akçakoca, Cumayeri, Çilimli, Gölyaka, Gümüşova ve Yığılca ziraat odalarının da aralarında bulunduğu üretici örgütleri ortak açıklamayla Tarım ve Orman Bakanlığı’na seslendi.
Ziraat odaları, açıklanan fiyatın yeniden değerlendirilerek en az 300 TL’ye yükseltilmesini talep etti. Üretici temsilcileri, talebin yalnızca daha yüksek fiyat isteği olarak görülmemesi gerektiğini, üreticinin bahçesini koruyabilmesi ve gelecek sezon üretime devam edebilmesi açısından fiyatın önem taşıdığını savundu.
Benzer bir çağrı Giresun’dan geldi.
Giresun Ziraat Odası Başkanı Nurittin Karan, gübre, ilaç, mazot ve işçilik maliyetlerindeki artışa dikkat çekerek açıklanan fiyatların üreticinin beklentisini karşılamadığını söyledi ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a fiyatın yeniden değerlendirilmesi çağrısında bulundu.
Peş peşe gelen bu açıklamalar, üretici kesiminde TMO alımları başlamadan önce fiyatın yukarı yönlü revize edilebileceğine ilişkin beklentiyi canlı tutuyor. Ancak şu ana kadar TMO veya Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından fiyatın değiştirileceğine ilişkin resmi bir açıklama yapılmış değil.
TMO fındık alım randevuları başladı
Fiyatın yeniden değerlendirilmesine yönelik çağrılarda zamanlama kritik. Karadeniz’in farklı bölgelerinde 2026 fındık hasadı sürerken, TMO’nun alım takvimi de işlemeye başladı.
Üreticiler 17 Ağustos itibarıyla TMO iş yerlerinden ve elektronik kanallardan randevu almaya başlayabiliyor. Fındık alım randevuları 17 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla erişime açıldı. TMO’nun kabuklu fındık alımları ise 24 Ağustos’ta başlayacak.
FINDIK ALIM RANDEVUSU ŞARTLARI NELER?
Üreticilerin randevu oluşturabilmesi için Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) kayıtlı olması ve mevcut kaydının güncel olması gerekiyor.
Fındık alım randevusu; “randevu.tmo.gov.tr” veya “tmo.gov.tr” siteleri üzerinden, e-Devlet sisteminden ve bizzat başvuru yapılabiliyor.
Dolayısıyla üretici örgütlerinin talep ettiği olası fiyat revizyonu açısından süre giderek daralıyor.
Giresun Ziraat Odası Başkanı Karan da TMO’nun hızlı biçimde piyasaya girmesinin, serbest piyasada oluşabilecek düşük fiyatların önüne geçilmesi açısından önemli olduğunu belirtiyor.
Fındık fiyatının arkasındaki büyük sorun: Düşük verim
Fiyat tartışması sürerken Türkiye fındık sektöründe yalnızca kilogram fiyatıyla çözülemeyecek yapısal sorunlar da bulunuyor.
Türkiye dünyanın en büyük fındık üreticisi olmasına karşın birim alandan elde edilen verimde aynı başarıyı gösteremiyor. Geleneksel üretim bölgelerinde 50-100 kilogramlara kadar düşebilen dekar verimine karşılık, yenilenmiş ve iyi yönetilen bahçelerde 250-300 kilogram düzeylerine ulaşılabildiğini gösteren uygulamalar bulunuyor.
Bu nedenle sektördeki temel sorunlardan biri, Türkiye’nin fındıkta verim potansiyelini ülke geneline yayamaması olarak öne çıkıyor.
Yaşlı fındık bahçeleri verimi aşağı çekiyor
Verim farkının arkasında ise tek bir neden bulunmuyor. Özellikle Doğu Karadeniz’de ekonomik ömrünü dolduran yaşlı bahçeler, miras yoluyla giderek küçülen ve parçalanan araziler, eğimli arazi yapısı, yetersiz budama ve bakım, gübreleme ve toprak analizi eksiklikleri ile mekanizasyon güçlüğü önemli sorunlar arasında gösteriliyor.
Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hatice Dumanoğlu, Gıda Bülteni’ne yaptığı değerlendirmede fındıkta verimi belirleyen temel faktörleri çeşit, arazi yapısı, plantasyonların yaşı ve bakım olarak sıraladı.
FINDIKTA DÖNÜMDEN 500 KİLO VERİM ALINABİLİR Mİ?
Dumanoğlu’na göre özellikle Doğu Karadeniz’de plantasyonların daha yaşlı olması verimi olumsuz etkiliyor. Buna karşın geleneksel ocak sisteminde bile iyi bakımla dekardan 250-300 kilogram seviyelerine ulaşmak mümkün.
Ankara Üniversitesi’nin Giresun’da yürüttüğü deneysel çalışma ise bunun da üzerine çıkmayı hedefliyor. İki dekarlık deneme bahçesinde geleneksel ocak sisteminden farklı bir yoğun dikim ve terbiye yöntemi deneniyor. Henüz sonuçları açıklanmayan projenin hedefi, birim alan verimini en az 500 kg/dekar seviyesine çıkarmak.
Fındık bahçeleri kadar üretici de yaşlanıyor
Fındığın bir diğer yapısal problemi ise üretici profilindeki değişim. Özellikle geleneksel üretim bölgelerinde küçük ve parçalı bahçelerin aileyi tek başına geçindirecek ekonomik ölçekten uzaklaşması, fındığın birçok üretici için ana gelir kaynağı olmaktan çıkmasına yol açıyor.
Bahçe sahibi başka şehirde yaşadığında veya geçimini başka bir işten sağladığında budama, gübreleme, hastalık ve zararlılarla mücadele gibi işlemler aksayabiliyor.
Verimin düşmesi, kilogram başına üretim ve özellikle hasat maliyetinin daha da yükselmesine neden oluyor.
Bu tablo genç nüfusun fındık üretiminden uzaklaşması sorununu da beraberinde getiriyor.
Fındıkta fiyat tartışması 24 Ağustos öncesi kritik
Fındık üreticisinin gözü şimdi bir taraftan serbest piyasada oluşacak fiyatlarda, diğer taraftan Ankara’dan gelebilecek olası bir açıklamada.
Ziraat odalarının “en az 300 TL” talebine karşılık mevcut resmi fiyat Giresun kalite için 255 TL, Levant kalite için 250 TL.
Hasat devam ederken TMO’nun 24 Ağustos’ta alıma başlayacak olması ise fiyatın yeniden değerlendirilmesine ilişkin beklentiler açısından takvimi daraltıyor.
