Fındıkta yeni sezon başladı ancak tartışmanın merkezinde yine fiyat var. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), 2026/27 sezonu kabuklu fındık alım fiyatını Giresun kalite için 255 TL, Levant kalite için 250 TL olarak belirledi. Yüzde 50 randımanın üzerindeki ürünlere ise her ilave randıman için Giresun kalitede 5,10 TL, Levant kalitede 5 TL ek ödeme yapılacak.
Geçen sezon Levant kalite için açıklanan 195 TL'lik fiyatla karşılaştırıldığında yeni fiyat nominal olarak yaklaşık yüzde 28 artmış durumda. Ancak sahadaki ilk tepkiler, bu artışın üreticinin yükselen maliyetleri karşılamaya yetmediği yönünde.
Çiftçi-Sen: Bir kilo fındığın maliyeti 239 TL
Çiftçi-Sen Genel Başkanı Ali Bülent Erdem, üretim maliyetinin kilogram başına 239 TL'ye ulaştığını belirterek TMO fiyatının üreticiye yeterli gelir bırakmadığını savundu.
Erdem aynı zamanda rekolte tahminlerinin fiyat beklentilerini aşağı çektiği görüşünde. Sert Kabuklu Meyveler Komisyonu'nun 809 bin ton, İhracatçılar Birliği'nin 829 bin ton, TÜİK'in ise 715 bin tonluk tahminler açıkladığını hatırlatan Erdem, yüksek rekolte beklentisinin piyasada düşük fiyat algısı oluşturduğunu söyledi.
Rekolte konusundaki farklı tahminler bu yıl da fındık piyasasının en önemli tartışma başlıklarından biri haline gelmiş durumda.
Giresun Ziraat Odası BAŞKANI: “bazı BAHÇELER TOPLANMAyaBİLİR”
TMO fiyatına en sert tepkilerden biri Giresun Ziraat Odası'ndan geldi. Oda Başkanı Nurittin Karan, açıklanan fiyatın üreticinin beklentisinin gerisinde kaldığını belirterek kamuoyunda 300 TL ve üzeri bir fiyat beklentisi oluştuğunu söyledi.
Karan, 250-255 TL seviyesindeki fiyatların mevcut ekonomik koşullar ve üretim giderleri karşısında yetersiz kaldığını savunarak, bazı üreticilerin bahçeye girip girmemeyi dahi tartışır hale geldiğini ifade etti.
Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Akgün Altuğ da açıklanan alım fiyatının üreticilerin beklentisinin altında kaldığı görüşünü dile getirdi.
10 kilo fındık bir günlük işçi yevmiyesine gidiyor
Üreticinin hesabını zorlaştıran en önemli kalemlerden biri işçilik. Fındık bahçelerinde günlük işçi ücretlerinin yaklaşık 3 bin-3 bin 500 TL seviyelerine çıktığı bölgelerde, TMO fiyatı üzerinden bakıldığında 10-14 kilogram fındığın geliri yalnızca bir işçinin bir günlük yevmiyesine karşılık geliyor.
Üstelik üreticinin maliyeti toplamayla bitmiyor. Bahçe temizliği, gübre, ilaç, patoz, kurutma, taşıma ve diğer bakım giderleri de hesaba eklendiğinde düşük verimli ve küçük bahçelerde üretim ekonomisi daha da zorlaşıyor.
Üreticinin gözü serbest piyasada
Hasada başlayan üreticilerin önemli bölümü ise TMO fiyatından çok önümüzdeki haftalarda serbest piyasada oluşacak fiyatı takip ediyor.
Geçen sezon serbest piyasanın bazı dönemlerde TMO fiyatının üzerine çıkması, bu yıl da benzer bir hareket yaşanabileceği beklentisini artırıyor.
Üreticiler ayrıca gerçekleşecek rekoltenin sezon öncesinde açıklanan yüksek tahminlerin altında kalması durumunda fiyatların 300 TL'nin üzerine çıkabileceğini düşünüyor.
Ancak sezonun ilk günlerinde serbest piyasa henüz bu seviyelerin oldukça uzağında.
Serbest piyasada fındık fiyatı ne kadar?
10 Ağustos itibarıyla açıklanan bölgesel fiyatlarda önemli farklılıklar bulunuyor.
Sakarya'da 50 randıman kabuklu fındık için 8 Ağustos'ta 160 TL brüt, yaklaşık 155 TL net fiyat bildirildi.
Kocaeli'de 10 Ağustos itibarıyla tombul fındık 160 TL, Levant kalite 156,25 TL, sivri fındık ise 151 TL seviyesinde hesaplanıyor.
Samsun'daki bazı güncel fiyat listelerinde ise tombul fındık 164,50 TL, Levant kalite 160,25 TL, sivri fındık 155,50 TL seviyesinde gösteriliyor.
