Tarım ve Orman Bakanlığı, pestisit kullanımını kayıt altına almak, kalıntı risklerini azaltmak ve izlenebilirliği artırmak amacıyla geliştirdiği B-Reçete Sistemi'ni 1 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye genelinde devreye aldı.
Bakanlık, sistemi "pestisit kullanımında devrim" olarak tanımlarken, uygulamanın kapsamına ilişkin önemli bir detay dikkat çekiyor.
Kamuoyunda oluşan algının aksine, Türkiye'de kullanılan tüm zirai ilaçlar artık reçeteyle satılmayacak.
Uygulamanın ilk aşamasında, yalnızca Bakanlık tarafından "riskli" kabul edilen 5 aktif maddeyi içeren ürünler için reçete zorunluluğu getirildi.
Reçete zorunluluğu sadece 5 aktif maddeyi kapsıyor
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın yayımladığı bilgilere göre, B-Reçete sistemi kapsamında reçeteyle satılacak aktif maddeler şunlar: Abamectin, Acetamiprid, Diflubenzuron, Pyriproxyfen ve Quinclorac.
Bu aktif maddeleri içeren toplam 349 adet bitki koruma ürünü, artık yalnızca elektronik reçete ile satın alınabilecek.
Bakanlık, bu maddelerin insan sağlığı, çevre ve pestisit kalıntısı açısından risk değerlendirmeleri dikkate alınarak seçildiğini belirtiyor.
Bakanlık: "Bu bir devrim"
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, sistemin 12 Ocak'tan bu yana Mersin, Samsun, Ankara ve Kırklareli'nde pilot olarak uygulandığını, 1 Temmuz itibarıyla ise 81 ilde eş zamanlı devreye alındığını açıkladı.
Yumaklı, sistem için şu değerlendirmeyi yaptı: "Bu bir devrim. Bu, Türkiye'de pestisit anlamında bütün duvarları yıkacak, bütün problemleri çözmeye aday bir sistem."
Bakanlığa göre sistem sayesinde, yalnızca tarımsal üretim yapan kayıtlı üreticiler bitki koruma ürünlerine erişebilecek ve üreticiler, kayıtlı alanları için gerekli olan miktarda pestisit satın alabilecek.
B-Reçete sistemi nasıl çalışacak?
Yeni sistemde; Pestisitin reçetelendirilmesi, bayi tarafından satışı, uygulamanın gerçekleştirilmesi,
uygulamanın kayıt altına alınması gibi aşamaların tamamı elektronik ortamda izlenecek.
Sistem, Tarım ve Orman Bakanlığı'nın; ÇKS (Çiftçi Kayıt Sistemi), TÜKAS (Tarımsal Üretim Kayıt Sistemi) ve KOBÜKS (Kapalı Ortamda Bitkisel Üretim Kayıt Sistemi) ile entegre çalışacak.
Üreticinin kayıtlı olduğu tarım arazisi, ürün deseni, mücadele edilecek zararlı, ruhsatlı kullanım dozu ve uygulama sayısı dikkate alınarak, satın alınabilecek maksimum pestisit miktarı sistem tarafından otomatik olarak hesaplanacak.
B-Reçeteyi kim yazabilecek?
Bakanlığın açıklamasına göre B-Reçete düzenleme yetkisi; Ziraat Fakültelerinin Bitki Koruma Bölümü mezunu ziraat mühendislerine, bitki koruma ürünü bayiliği bulunan ziraat mühendislerine,
bayilerde sorumlu yönetici olarak çalışan bitki koruma uzmanlarına verilecek.
Reçetesiz ürünler NASIL SATILACAK
B-Reçete sistemi reçete yazılmadan alınabilecek pestisitleri de dolaylı olarak kontrol altına almak için bazı düzenlemeler getiriyor. Buna göre üreticiler pestisit satın almak için T.C. kimlik numarası, cep telefonuna gönderilen doğrulama kodu, kayıtlı tarım arazisi bilgilerigibi bilgileri paylaşmak zorunda olacak.
Bakanlık kayıt sistemlerinde herhangi bir kaydı bulunmayan kişilere pestisit satışı yapılamayacak.
Amaç: Fazla pestisit kullanımını önlemek
Tarım ve Orman Bakanlığı, yeni sistem sayesinde; gereğinden fazla pestisit satışının, önerilen dozun üzerinde kullanımın, kayıt dışı uygulamaların, yetkisiz kullanımın önlenmesini hedefliyor.
Ayrıca hangi pestisitin, hangi tarlada, hangi üründe, hangi dozda ve kim tarafından kullanıldığının kayıt altına alınması planlanıyor.
