Fransa'da tüketici dergisi 60 Millions de consommateurs, marketlerde satılan 36 farklı penne ve spagettiyi laboratuvar analizine gönderdi. Klasik, tam buğday, glutensiz ve protein içeriği artırılmış makarnaların incelendiği testte 34 üründe ölçülebilir miktarda kadmiyum bulundu.
Sonuçlar özellikle Türkiye'de haber sitelerinde “zehir” ve “ağır metal alarmı” ifadeleriyle gündeme geldi.
Ancak bir gıdada kadmiyum tespit edilmesi ile mevzuat limitinin aşılması aynı anlama gelmiyor.
36 makarnanın hiçbirinde limit aşımı bildirilmedi
Derginin açıkladığı sonuçlara göre, testte en yüksek kadmiyum miktarları Barilla'nın tam buğday ürünlerinde ölçüldü. Tam buğday pennede 0,066 mg/kg, tam buğday spagettide ise 0,071 mg/kg kadmiyum tespit edildi.
Araştırmada incelenen hiçbir numunenin Avrupa'da durum buğdayı için belirlenen maksimum 0,18 mg/kg düzeyini aşmadığı bildirildi.
Türkiye'deki düzenleme de aynı değeri içeriyor. Türk Gıda Kodeksi Bulaşanlar Yönetmeliği'nde tahıllar için genel kadmiyum maksimum düzeyi 0,10 mg/kg iken, durum buğdayında (Triticum durum) 0,18 mg/kg, buğday rüşeyminde ise 0,20 mg/kg olarak belirlenmiş durumda. Tuzdaki ve karaciğerdeki limit ise 0,5 mg/kg. Her gıda için tolere edilebilir limitler değişkenlik gösteriyor.
Kadmiyum çıktıysa makarna zehirli midir?
Hayır. Kadmiyum toksik bir ağır metal ve uzun süreli maruziyet nedeniyle gıda güvenliği açısından takip edilmesi gereken bir bulaşan. Ancak modern laboratuvar yöntemleri çok düşük miktarları da tespit edebiliyor.
Bu nedenle “kadmiyum tespit edildi” ifadesi tek başına “ürün zehirli” anlamına gelmiyor. Risk değerlendirmesinde bulunan miktar, tüketim düzeyi ve toplam beslenme yoluyla alınan kadmiyum miktarı önem taşıyor.
Fransa'daki araştırmanın üzerinde durduğu konu da esasen tek bir paket makarnanın akut zehirlenmeye yol açması değil, kadmiyumun farklı gıdalardan uzun süre boyunca alınarak vücutta birikebilmesi.
Tam buğday makarnada kadmiyum neden daha yüksek?
Testin dikkat çekici sonuçlarından biri de en yüksek değerlerin tam buğday makarnalarda görülmesi.
Tam tahıllı ürünlerde tahıl tanesinin dış katmanları da üründe bulunduğu için bazı kirleticilerin miktarı rafine ürünlere göre daha yüksek olabiliyor.
Bu, tam tahıllı ürünlerin sağlıksız olduğu anlamına gelmiyor; lif ve besin öğeleri açısından sağladıkları avantajların yanında kontaminant maruziyeti ayrı bir başlık olarak değerlendiriliyor.
Fransa'daki Barilla sonucu Türkiye'deki Barilla makarnalar için geçerli mi?
Fransa'dan alınan ürünlerin analiz sonuçları Türkiye'deki Barilla makarnaları için bir belirteç değil. Kullanılan buğdayın yetiştirildiği toprak, hammaddenin menşei, üretim tesisi ve parti gibi faktörler kadmiyum miktarını değiştirebilir.
Türkiye'de satılan ürünlerin kadmiyum miktarının belirlenebilmesi için Türkiye pazarından alınan numunelerin ayrıca analiz edilmesi gerekiyor.
Fransa'daki test de aslında “makarnada zehir” değil; 36 üründen 34'ünde ölçülebilir kadmiyum tespit edildiğini, ancak açıklanan sonuçlarda limit aşımı bildirilmediğini gösteriyor.
