Karadeniz'in çay bahçelerinde hasat sezonu başlarken, bu yılın en dikkat çekici rakamlarından biri beyaz çay için açıklandı. ÇAYKUR, 2026 sezonunda beyaz çay üretiminde kullanılacak yaş çay tomurcuklarının kilogramını 8 bin TL'den satın alacağını duyurdu.
Türkiye'de yaş çayın kilogram fiyatı bu yıl 35 TL olarak açıklanırken, yalnızca tomurcuklardan elde edilen beyaz çayın hammaddesinin kilogram başına 8 bin TL'ye ulaşması dikkat çekti.
Beyaz çay neden pahalı?
Uzmanlara göre beyaz çayın yüksek fiyatının temel nedeni üretim sürecinin son derece zahmetli olması.
Beyaz çay, siyah ve yeşil çayda olduğu gibi yapraklardan değil, çay bitkisinin henüz açılmamış, gümüş renkli ince tüycüklerle kaplı tepe tomurcuklarından elde ediliyor. Bu tomurcuklar makineyle değil, tek tek elle toplanıyor.
Üstelik üretim verimi de oldukça düşük. Yaklaşık 5-6 kilogram yaş çay tomurcuğundan yalnızca 1 kilogram beyaz çay üretilebiliyor.
Hasat süresinin kısa olması, işçilik maliyetinin yüksekliği ve elde edilen ürün miktarının sınırlı kalması beyaz çayı dünyanın en pahalı çayları arasına sokuyor.
Beyaz çay nasıl üretiliyor?
Beyaz çay ile siyah veya yeşil çay arasındaki temel fark işleme yönteminden kaynaklanıyor.
Siyah çayda soldurma, kıvırma, oksidasyon ve kurutma işlemleri uygulanırken, beyaz çayda çok daha sınırlı işlem yapılıyor.
ÇAYKUR'un uyguladığı yöntemde toplanan tomurcuklar yaklaşık bir buçuk gün solduruluyor. Nem oranı düşürülen tomurcuklar daha sonra oda sıcaklığındaki gölgeli alanlarda 24-34 saat boyunca kurutuluyor.
Bu nedenle beyaz çay, çayın doğal bileşenlerini en yüksek oranda koruyan ürünlerden biri olarak kabul ediliyor.
Beyaz çay nedir?
Beyaz çay, Camellia sinensis adlı çay bitkisinin henüz açılmamış genç tomurcuklarından elde edilen özel bir çay türüdür.
Adını, tomurcukların üzerindeki beyaz-gümüş renkli ince tüylerden alır. Çin'de yüzyıllardır üretilen beyaz çay, son yıllarda Türkiye'de de giderek daha fazla ilgi görüyor.
Beyaz çayın faydaları neler?
Bilimsel çalışmalara göre beyaz çay, çay çeşitleri arasında en yüksek polifenol ve kateşin içeriğine sahip ürünlerden biri.
Araştırmalar beyaz çaydaki fenolik bileşiklerin; Güçlü antioksidan etki gösterebildiğini, antibakteriyel özellik taşıdığını, hücreleri oksidatif strese karşı koruyabildiğini, Kalp-damar sağlığını destekleyebildiğini, bazı kanser türlerine karşı koruyucu mekanizmalarda rol oynayabildiğini ortaya koyuyor.
Bilimsel yayınlarda ayrıca beyaz çayın yaşlanma karşıtı etkileri, cilt sağlığı üzerindeki olumlu sonuçları ve sinir sistemi üzerindeki koruyucu potansiyeli de araştırılıyor.
Rize'nin "beyaz altını"
Sınırlı üretimi, yüksek işçilik ihtiyacı ve özel işleme yöntemi nedeniyle beyaz çay, sektör tarafından uzun süredir "Rize'nin beyaz altını" olarak tanımlanıyor.
ÇAYKUR'un kilogram başına 8 bin TL alım fiyatı açıklamasıyla birlikte beyaz çay, bu yıl da Türkiye'nin en değerli tarımsal ürünlerinden biri olmayı sürdürüyor. İşlendikten sonra kilogram fiyatının 50 bin TL seviyelerine ulaşması ise ürünü yalnızca Türkiye'nin değil dünyanın en pahalı çayları arasına taşıyor.
ÇAYKUR yaş çay fiyatını 35 TL olarak açıkladı
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından açıklanan 2026 yılı yaş çay alım fiyatı kilogram başına 35 TL oldu.
Geçen yıl 25,44 TL olan yaş çay fiyatı böylece yaklaşık yüzde 37,5 oranında arttı. Ancak önceki yıllardan farklı olarak destekleme primi bu yıl da açıklanmadı.
Tarım ve Orman Bakanlığı verilerine göre Türkiye'de 2025 yılında 1 milyon 340 bin ton yaş çay üretildi. ÇAYKUR ise 49 fabrikasında toplam 823 bin ton yaş çay alımı gerçekleştirdi.
