Şubat ve mart ayında pazarda taneyle satılan patlıcan, mayıs ayında bu kez satılmadığı için ücretsiz dağıtılmaya başlandı.
Birkaç hafta önce kilosu 250-300 TL bandına kadar çıkan patlıcanın fiyatı bazı bölgelerde 20 TL’nin altına gerilerken, üreticiler “maliyetini bile kurtarmıyor” diyerek isyan ediyor.
Patlıcan fiyatı neden bu kadar düştü?
Kış aylarında düşük üretim nedeniyle patlıcan fiyatları hızla yükseldi. Özellikle Ramazan döneminde tüketimin artmasıyla birlikte fiyatlar bazı şehirlerde rekor seviyelere çıktı.
Şubat ve Mart ayında vatandaşlar patlıcanı kilo yerine tane hesabıyla alırken, pazarlarda da patlıcanın artan fiyatları etikete yazılan ‘Kredi kartına 4 taksit’ ifadesiyle görünür olmuştu. Hatta bazı pazarlarda bir adet patlıcanın fiyatı 55-60 TL’ye kadar ulaşmıştı.
İstanbul Ticaret Odası’nın (İTO) mart ayı verilerine göre patlıcan, yüzde 55,94’lük artışla fiyatı en fazla yükselen ürün olmuştu.
Ancak havaların ısınmasıyla birlikte Antalya, Alanya, Gazipaşa ve Mersin hattında üretim hızla arttı. Seralardan aynı anda yoğun ürün çıkışı yaşanması piyasada arz patlamasına neden oldu.
TÜİK verilerine göre en sert düşüş patlıcanda yaşandı
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) nisan ayı enflasyon verilerine göre fiyatı en fazla düşen ürün yüzde 63,20 ile patlıcan oldu.
Böylece birkaç hafta önce zam şampiyonu olan ürün, bu kez fiyatı en hızlı gerileyen sebzeye dönüştü.
Pazarlarda kilosu 20-30 TL’ye kadar gerileyen patlıcan için sosyal medyada da çok sayıda paylaşım yapıldı. Vatandaşlar kısa sürede yaşanan yaklaşık 10 katlık fiyat değişimine tepki gösterdi.
Üretici: “20 TL’ye satılan ürünün maliyeti 25 TL”
Alanya Ziraat Odası Başkanı Tahir Göktepe, üreticinin ciddi zarar ettiğini belirterek patlıcanın bazı bölgelerde maliyetin altında satıldığını açıkladı.
Kış döneminde patlıcanın 160-170 TL bandında alıcı bulduğunu ancak yüksek maliyetlerle üretim yapıldığını söyleyen Göktepe, yaz döneminde verimin artmasıyla fiyatların sert şekilde düştüğünü ifade etti.
Göktepe’ye göre Alanya’da patlıcanın haldeki fiyatı 13 TL’ye kadar inerken, bazı bölgelerde bu rakam 8 TL’ye kadar geriledi. Oysa üretim maliyetinin yaklaşık 25 TL olduğu belirtiliyor.
Ücretsiz patlıcan dağıtıldı
Fiyatların çökmesi sonrası dikkat çeken gelişmelerden biri de Alanya’dan geldi. Demirtaş Yeşilöz bölgesinde üretici ve komisyoncu Hayri Arıkan Durdağnoğlu tarafından yaklaşık 6-7 ton patlıcan vatandaşlara ücretsiz dağıtıldı.
Üreticiler, ürünün tarlada kalmasının daha büyük zarar oluşturduğunu belirtiyor.
“Pahalıyken kuyruğa girdiniz”
Sosyal medyada gündem olan bir başka görüntüde ise pazarcı esnafının sözleri dikkat çekti.
Bir pazarcı, “250 liraya patlıcan satıyorduk, kuyrukta alıyordunuz. 20 liraya düştü yüzüne bakmıyorsunuz” diyerek vatandaşlara sitem etti.
Bu sözler, Türkiye’de sebze fiyatlarında yaşanan aşırı oynaklığın hem üretici hem de tüketici üzerindeki etkisini yeniden gündeme taşıdı.
Sebze fiyatlarındaki dalgalanma neden büyüyor?
Sebze fiyatlarında yaşanan sert hareketlerin başlıca nedeni; mevsim geçişleri esnasında yaşanan arz-talep dengesizliği.
Diğer yandan sera üretimindeki ani artış, plansız ekim, hava koşulları, tüccar ve aracı kârları, lojistik maliyetleri fiyat değişimlerini etkiliyor.
Özellikle turfanda ürünlerde arzın düşük olduğu dönemlerde fiyatlar hızla yükselirken, birkaç hafta sonra piyasaya yoğun ürün girmesi sert fiyat çöküşlerine yol açabiliyor.
Bu durum hem tüketicinin ürüne erişimini zorlaştırıyor hem de üreticinin maliyetini karşılayamamasına neden oluyor.
