Son dönemde kuru soğan fiyatlarında yaşanan hızlı artış kamuoyunun gündemine oturdu. Bazı pazarlarda 3 kilogram kuru soğanın 200 TL'ye, bazı marketlerde ise bir adet büyük boy soğanın 18 TL'ye satılıyor.
SOĞAN NEDEN PAHALI?
Normalde soğanın hasat mevsimi Temmuz ayı. Ancak bu yıl İç Anadolu'da bahar yağışlarının uzun sürmesi ve soğan tarlalarına yüksek miktarda yağış düşmesi,, hasat sezonunu geciktirdi.
Amasya'da üreticiler, soğanı birkaç hafta geç hasat ettiklerini belirterek, soğanın tarlada 15 TL'ye satıldığını kaydediyor.
Ancak pazar ve markete ulaşan soğanın kilosu 40-70 TL arasında satılıyor. Soğan fiyatlarını yüksek olması nedeniyel Cumhurbaşkanı Kararı ile kuru soğanda ithalat vergisi geçici olarak düşürüldü.
Kuru soğanda gümrük vergisi yüzde 5'e indirildi
11 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan karara göre, 0703.10.19.00.11 GTİP numarasında yer alan kuru soğanın ithalatında gümrük vergisi 31 Ağustos 2026 tarihine kadar yüzde 49,5 yerine yüzde 5 olarak uygulanacak.
Düzenleme yalnızca geçici olacak. 1 Eylül 2026 itibarıyla vergi oranı yeniden yüzde 49,5 seviyesine çıkacak.
Bosna-Hersek, Singapur ve Kosova ise mevcut tercihli ticaret anlaşmaları nedeniyle bu düzenlemenin dışında tutuldu.
Ticaret Bakanlığı: Amaç arz güvenliği ve uygun fiyat
Ticaret Bakanlığı yaptığı açıklamada kararın gerekçesini, 2026 yılında yaşanan aşırı yağışlar nedeniyle üretici bölgelerde hasadın gecikmesi olarak açıkladı.
Bakanlık açıklamasında şu değerlendirmeye yer verildi: "Tarım ve Orman Bakanlığı ile yakın koordinasyon içinde, 2026 yılında görülen aşırı yağış gibi iklimsel olumsuzlukların da etkisiyle hasadı üretici bölgelerde kademeli olarak devam eden kuru soğanda uygulanan gümrük vergisi; temel gıda ürünlerinden olan söz konusu üründe arz güvenliğinin sağlanması ve tüketici ihtiyacının uygun fiyatla karşılanabilmesini teminen 31 Ağustos 2026 tarihine kadar geçerli olmak üzere yüzde 5 olarak yeniden düzenlenmiştir."
Açıklamada ayrıca, yeni sezon yerli ürünün piyasaya yoğun şekilde girmesinin beklendiği 1 Eylül'den itibaren ithalat vergisinin yeniden eski seviyesine çıkarılacağı belirtildi.
HANGİ ÜLKEDEN SOĞAN İTHAL EDİLECEK
Türkiye, geçtiğimiz yıl kış aylarında da soğn ithaltı gerçekleştirmiş, soğan alınan ülkelerin başında da Mısır ve Özbekistan gelmişti. Mısır'da soğan hasadı Türkiye'den yaklaşık 1 ay önce başlıyor.
Fiyatların düşmesi bekleniyor
Ekonomistler ve sektör temsilcileri, ithalatın miktarına ve ürünün piyasaya giriş hızına bağlı olarak kararın özellikle, toptan soğan fiyatlarını, market raf fiyatlarını ve semt pazarı fiyatlarını aşağı yönlü etkilemesini bekliyor.
Buna karşın yeni hasada başlayan üreticiler açısından ithalatın zamanlamasının ürün fiyatları üzerinde baskı oluşturabileceği de değerlendiriliyor.
2019'da da benzer karar alınmıştı
Türkiye daha önce de yüksek soğan fiyatları nedeniyle ithalat yoluna gitmişti. 2019 yılında fiyat artışlarının ardından kuru soğanda gümrük vergisi belirli süreyle sıfırlanmış, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ithalat gerçekleştirmişti.
Bu kez ise vergi tamamen kaldırılmadı; yüzde 49,5'ten yüzde 5'e indirildi.
