Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan "Arı Zehrinin Toplanmasına İlişkin Yönetmelik", 3 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemeyle, son yıllarda alternatif tıp, kozmetik ve apiterapi alanlarında kullanım alanı genişleyen arı zehri üretiminin bilimsel esaslara göre yapılması amaçlanıyor.
Arılara kontrollü elektrik verilecek
Yönetmeliğin en dikkat çekici maddelerinden biri, arı zehri toplama sırasında kullanılacak elektrikli cihazların teknik özelliklerinin ilk kez ayrıntılı olarak belirlenmesi oldu.
Buna göre, arıların sokma davranışını uyarmak amacıyla kullanılan cihazlarda; 12 ile 30 volt arasında elektrik gerilimi, 50 ile 1000 Hertz arasında sinyal frekansı, 2-3 saniye titreşim süresi,
3-6 saniye duraklama süresi uygulanabilecek.
Bakanlık, kullanılan cihazların arıların doğal yaşam süreçlerine zarar vermeyecek ve ölümlerine neden olmayacak nitelikte olması gerektiğini vurguladı.
Aynı kovandan haftada bir kez zehir alınabilecek
Yönetmelikte, arı kolonilerinin korunmasına yönelik sınırlamalar da getirildi. Buna göre; aynı kovandan 7 günden daha kısa aralıklarla arı zehri toplanamayacak.
Zehir toplama cihazları, kovan üzerinde 15-20 dakikadan fazla tutulamayacak. Toplama işlemleri, arıların doğal faaliyetlerini en az etkileyecek saatlerde gerçekleştirilecek.
Arı zehri üreticilerine sertifika zorunluluğu
Yeni düzenleme kapsamında arı zehri toplayacak üreticilerin: Arıcılık Kayıt Sistemi'ne (AKS) kayıtlı olması, bakanlık onaylı eğitim programına katılması, Arı Zehri Toplama Sertifikası alması,
Yetkili arı zehri işletmeleriyle sözleşme yapması zorunlu hale getirildi.
Eğitimlerde, arı zehri toplama tekniklerinin yanı sıra iş sağlığı ve güvenliği, kişisel koruyucu ekipman kullanımı, ilk yardım uygulamaları ve alerjik reaksiyonlara karşı alınacak önlemler de uygulamalı olarak anlatılacak.
Arı zehri toplamak riskli bir iş
Yönetmelik, arı zehri üreticilerinin güvenliğine ilişkin ayrıntılı kurallar da içeriyor.
Buna göre arı zehri toplama sırasında; maske, koruyucu gözlük, cerrahi eldiven, bone, önlük kullanılması zorunlu olacak. Ayrıca arılıklarda olası alerjik reaksiyonlara karşı ilk yardım ekipmanları ve gerekli ilaçlar hazır bulundurulacak.
ARI ZEHRİ NASIL ÜRETİLİYOR
Düzce Üniversitesi (DÜ) Arıcılık Araştırma Geliştirme ve Uygulama Merkezi (DAGEM) Müdürü Prof. Dr. Meral Kekeçoğlu, arı zehrinin üretimini şöyle anlatıyor: "Bal arısı zehri üretimini elektroşok yöntemiyle yapıyoruz. Bunun için elektroşok cihazı kullanıyoruz. Fakat bu üretim sırasında dikkat etmemiz gereken bazı hususlar var.
ARI SAĞLIĞI İÇİN 22 VOLTU AŞMAMALI
Çünkü her zaman önceliğimiz arı; yani koloni sağlığı. Doğru cihazla yaparsanız elektroşok yöntemiyle arı ölümü olmuyor. Elektroşok yönteminde uygulanan voltaj çok önemli. 12-22 volt arası voltaj uygulanması lazım. Daha üstüne çıkılmaması lazım. Ayrıca cihazı çalıştırırken 3 saniye aktif 6 saniye pasif olacak şekilde çalıştırılmasını öneriyoruz.
YÖNETMELİK 7 GÜN AMA HOCA 15 GÜN ÖNERİYOR
Bir husus daha önemli. Bir koloniden 15 günlük periyotlar halinde zehir alınması.. Yani bir koloniden zehir aldıktan sonra 15 gün beklenmesi gerektiğini özellikle vurgulamak istiyorum."
ARI ZEHİR NEDİR?
Bal arısı zehri, işçi bal arılarının abdomenindeki zehir bezleirnden salgıladığı protein ve peptit ağırlıklı bir dış salgı ürünü.
