Tarım ve Orman Bakanlığı'nın 20 Ağustos 2026 tarihli “Taklit veya Tağşiş Yapılan Gıdalar” listesi, Türkiye'nin coğrafi işaretli gastronomik değerleri açısından da dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.
Listenin Kayseri kayıtlarında kentin mutfağıyla özdeşleşmiş mantı ve sucuk öne çıktı.
Kayseri mantısında soya
Kayseri Melikgazi'de faaliyet gösteren Yusuf Can Şarvan-YCŞ Makarna tarafından üretilen, Uğur Şarvan Kayseri markalı “El Yapımı Kayseri Mantısı (500 gr)” Bakanlığın listesine girdi. Üründe yapılan analizlerde soya tespit edildi.
Kayseri Mantısı ise Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle korunan ürünler arasında bulunuyor.
Mantının coğrafi işaret şartnamesinde iç harcının kıyma ve belirtilen diğer bileşenlerle hazırlanması öngörülüyor.
Dolayısıyla Bakanlığın üründe soya tespit etmesi, yalnızca bir gıda tağşişi vakası değil; coğrafi işaretle korunan yöresel bir ürünün niteliğinin korunması açısından da dikkat çekici.
Kayseri sucuğunda SAKATAT
Bakanlığın 22 Ağustos günü açıkladığı son tağşiş listesinde Kayseri'den sucuk ürünleri de bulunuyor.
Kocasinan'da faaliyet gösteren Erciyes Sakatat Et Tavuk Deri Gıda İnşaat Sanayi Ticaret Ltd. Şti. tarafından üretilen Başkartal markalı “Isıl İşlem Görmüş Dana Sucuk” ürününde ise sakatat (baş eti) bulundu.
Kayseri Sucuğu da coğrafi işaretle koruma altındaki yöresel ürünlerden biri.
Bu nedenle Kayseri'nin adıyla özdeşleşen sucuk ve mantının aynı tağşiş güncellemesinde farklı uygunsuzluklarla gündeme gelmesi, coğrafi işaretli ürünlerin piyasadaki denetimini yeniden tartışmaya açıyor.
İncirliova Deve Sucuğu'nda baş eti
Benzer bir hile de Aydın'ın coğrafi işaretli ürünü İncirliova Deve Sucuğu'ndan geldi. İncirliova'da faaliyet gösteren EMKO Gıda Üretim Pazarlama Sanayi Turizm ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından üretilen “İncirliova Güven Et Ürünleri Deve Isıl İşlem Görmüş Sucuk”ta sakatat (baş eti) tespit edildi.
Böylece 20 Ağustos listesindeki bulgular, Türkiye'nin gastronomik kimliğinin önemli parçaları olan yöresel ürünlerde coğrafi işaretin tek başına taklit ve tağşişi önlemeye yetip yetmediği sorusunu gündeme getiriyor.
Coğrafi işaret neyi koruyor?
Coğrafi işaret, belirli bir yöreyle özdeşleşmiş ürünün ününü, özelliklerini ve geleneksel üretim biçimini korumayı amaçlıyor. Ancak coğrafi işaretli ürünlerin de tağşiş listelerinde yer alması, tescilin ardından coğrafi işaretlerin yeterince denetlenmediğini gösteriyor.
Asıl önem taşıyan nokta da, coğrafi işaretli ismi kullanan ürünlerin tescil şartnamesine uygun üretilip üretilmediğinin etkin biçimde denetlenmesi.
Çünkü mantıya soya, sucuğa farklı et veya sakatat katılması yalnızca tüketicinin satın aldığı ürünün içeriğini değiştirmiyor. Aynı zamanda yöresel değerlere de zarar veriyor.
